De Belgische Kamer van Vertalers en Tolken wil de OTTIAQ (l’Ordre des traducteurs, terminologues et interprètes agréés du Québec) van harte feliciteren met de rake beschouwingen van de voorzitster van deze vereniging. Ze wijst treffend op de toegevoegde waarde van professionele vertalers en tolken in de huidige context van steeds snellere veranderingen. AI mag dan een krachtige tool zijn, het is geen tovermiddel.
Professionele vertalers en tolken beschikken over troeven die machines niet bieden: begrip van de context en van allerhande nuances, menselijke en culturele gevoeligheid, een consistente toon en absolute vertrouwelijkheid. Machines plaatsen het ene woord achter het andere, taalprofessionals gaan uit van de betekenis van de tekst.
Zoals de OTTIAQ aangeeft, staat het “machine + revisie-model” niet altijd garant voor efficiëntie of lagere kosten. Wanneer een project meteen aan een professional wordt toevertrouwd, is het resultaat in veel gevallen correcter, sneller, en (ironisch genoeg) kostenefficiënter. Menselijke vertalingen worden gekenmerkt door kwaliteit en betrouwbaarheid. Dat geldt des te meer voor teksten met een aanzienlijke toegevoegde waarde, zoals contracten, marketingmaterialen, medische documenten of overheidsmededelingen.
De visie van de OTTIAQ sluit nauw aan bij die van de BKVT. In ons persberichtNee, AI zal menselijke vertaling niet doen verdwijnen stellen we een technologische illusie aan de kaak: dat AI in staat zou zijn tot begrip. De huidige tools vertalen inderdaad tot op zekere hoogte, maar ze slagen er nooit in om de intenties, toespelingen of emoties volledig te vatten. Sterker nog, AI kan zaken verdraaien of “hallucineren” (onbestaande elementen verzinnen). Dat risico is gewoonweg onaanvaardbaar in professionele of overheidscommunicatie.
Zoals de twee zusterorganisaties benadrukken, gaat het niet alleen om het risico op fouten. Ook de ethiek en de vertrouwelijkheid staan op het spel: wie een document toevertrouwt aan AI gooit ook vaak, zonder erbij stil te staan, gevoelige gegevens te grabbel. Professionele vertalers en tolken werken daarentegen volgens deontologische regels en met respect voor vertrouwelijkheid en gegevensbeveiliging.
Uit dit alles komt één gemeenschappelijke boodschap naar voren:
- het gebruik van AI vereist niet alleen een oordeelkundige aanpak, maar ook en vooral de deskundige inbreng van onderlegde vertalers en tolken;
- de toekomst van het vertalen ligt in een slimme samenwerking tussen technologie en menselijke expertise.
Het is aan ons allemaal om klanten, overheden en ondernemingen aan te moedigen de juiste keuzes te maken. Vertalers en tolken beschikken over alle nodige expertise om organisaties in hun communicatie te begeleiden. Zij bieden immers precies dat waarin AI schromelijk tekortschiet: kwaliteit, duidelijkheid, precisie en veiligheid. Een vertaling door een professional is geen kost, maar een strategische investering.
We danken de OTTIAQ voor haar heldere en doordachte bijdrage aan dit debat dat onze beroepsverenigingen, overal ter wereld, in zijn greep houdt. We kunnen het niet genoeg benadrukken: kunstmatige intelligentie vertaalt woorden zonder de betekenis ervan te begrijpen, terwijl menselijke intelligentie precies die betekenis vertaalt.