Belgische Kamer van Vertalers en Tolken | Chambre Belge des Traducteurs et Interprètes
De FAQ’s op de website van de FOD Justitie zijn bijgewerkt.
Er zijn vier tabbladen: Gerechtskosten en JustInvoice, Elektronische Facturatie, BTW en Betalingen, Termijnen en Problemen.
U vindt ze hier: https://justitie.belgium.be/nl/online_diensten/nationaal_register_en_gerechtskosten/gerechtskosten/faq#tab-top–1
UAI gebruiken voor vertalingen? Dat kan, maar:
Daarom creëerde de BKVT deze lijst met handige prompts die de toegevoegde waarde van de menselijke vertaler versterken.
Op de laatste overlegvergadering met de FOD Justitie heeft het directoraat-generaal van de gerechtelijke organisatie aangekondigd het koninklijk besluit Tarieven van 2016, dat momenteel nog steeds de voorwaarden voor de vergoeding van de prestaties van de beëdigd vertalers en tolken vastlegt, te willen herzien.
De voorbije jaren heeft de commissie LinguaJuris van de BKVT al verschillende voorstellen en verzoeken in dit verband ingediend, met name advies A2 MH-SL-JP 934-2024 van de Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO (HRZKMO) en het memorandum dat naar aanleiding van de federale verkiezingen van 2024 aan de politieke partijen en gerechtelijke instanties werd gericht.
Op basis van deze documenten heeft de sectorcommissie LinguaJuris nieuwe voorstellen geformuleerd als voorbereiding op de herziening van het KB Tarieven.
U kunt ze hier raadplegen.
À vos agendas !
La 32e rencontre annuelle du Réseau franco-allemand aura lieu du vendredi 23 au dimanche 25 octobre 2026 à Lyon.
Les détails (programme, modalités d’inscription) figurent ici :
https://www.sft.fr/fr/news/ouverture-inscriptions-32e-rencontre-rfa-349
Le programme est encore provisoire et sera finalisé dans les semaines à venir !
Pour toute question technique par rapport à l’inscription, veuillez écrire au secrétariat à l’adresse suivante :
secretariat@sft.fr
Si votre question concerne le voyage, les hôtels, ou la ville de Lyon, n’hésitez pas à contacter directement Iris Heres : heres_iris@orange.fr
Cordiale invitation aux collègues qui ont l’allemand et le français comme langues de travail !
Les rapports des réunions précédentes peuvent être consultés ici :
https://www.cbti-bkvt.org/fr/news-categories/9-reseau-franco-allemand
Au plaisir de vous (re)voir en octobre prochain !
Muriel Mattiussi-Kirchhof et Roland Lousberg
rfa@translators.be
ELIS publiceerde onlangs haar jaarverslag met de resultaten van de enquête over de trends in de (ver)taalsector en de verwachtingen van de vertalers en tolken. De enquête leverde opnieuw interessante inzichten op, die we graag met jullie delen. Hoewel de enquête werd uitgevoerd bij LSC’s (vertaalbureaus), zelfstandige vertalers, academici en studenten, focussen we in deze samenvatting op de eerste twee categorieën, de LSC’s en zelfstandige vertalers.
De algemene conclusie is dat traditionele vertaaldiensten belangrijk blijven, maar door de snelle opkomst van AI en machinevertaling onder zware druk staan. Zowel zelfstandige vertalers als vertaalbureaus ervaren een daling van activiteit, prijsniveau en toekomstvertrouwen. Tegelijk zoeken beide groepen naar manieren om hun positie te behouden, met name door zich te specialiseren, nieuwe activiteiten aan te bieden en door op een verantwoorde manier gebruik te maken van AI voor vertalingen.
Het aantal actieve vertalers daalde in 2025 met 11%, waar dit in 2024 nog 3% bedroeg. De toekomstverwachtingen zijn dus vrij negatief, met een algemene onzekerheid over de financiële toekomst. Dit gevoel is uiteraard het gevolg van de opkomst van AI en MT. Toch blijven vertalers op zich tevreden over hun werk (mede door de gunstige werk-privébalans) en blijft hun liefde voor de taalsector overeind.
Dit laatste verklaart hoogstwaarschijnlijk de ‘pragmatische’ reactie bij vertalers door binnen de taalsector op zoek te gaan naar een nieuwe (hoofd)activiteit om hun inkomen veilig te stellen. Dit kan zijn door andere vertaalactiviteiten uit te oefenen (editing of post-editing, transcreatie, …) of door andere taalgebonden activiteiten te zoeken. Daarnaast schaven vertalers ook hun AI-skills en kennis van AI-tools bij en proberen ze zich te specialiseren in bepaalde niches. Nog in het kader van diversificatie blijven vertalers actief op zoek gaan naar directe klanten, al doen vertaalbureaus uiteraard hetzelfde.
Bij ongeveer 60% van de opdrachten speelt automatische vertaling of post-editing inmiddels een rol. In de helft van de gevallen gebeurt dit op vraag van de klant (voornamelijk door bureaus), maar in de helft wordt deze mogelijkheid door de vertaler zelf gebruikt of voorgesteld.
Een interessant gegeven ten slotte is dat er bij vertalers met rechtstreekse klanten een gevoel van ‘dankbaarheid’ ontstaat omdat de klant er in deze AI-tijden bewust voor kiest om in zee te gaan met een menselijke vertaler. Dit gevoel draagt bij aan de werktevredenheid.
Ook LSC’s wijzen op een algemeen negatieve marktsituatie en delen de negatieve toekomstverwachtingen van de vertalers. Concreet uit dit zich in een afname met 32% van het aantal actieve vertaalbureaus in 2025, tegenover 23% in 2024. Deze cijfers liggen dus hoger dan bij de vertalers en tolken zelf, die uiteraard flexibeler zijn qua werking.
Net zoals de zelfstandige taalspecialisten proberen ook de LSC’s actief in te spelen op de veranderende marktsituatie, vooral door nieuwe activiteiten en diensten aan te bieden en hun bedrijfsmodel aan te passen aan de nieuwe realiteit.
Vertaalbureaus staan over het algemeen positiever tegenover de mogelijkheden van AI dan vertalers. Zo beschouwen ze AI als een standaardonderdeel van het vertaalproces, verwachten ze dat AI tot een algemene volumestijging zal leiden en zien ze tolkdiensten als een duidelijke groeimarkt. Ook denken de LSC’s dat het belang van lokalisatie zal groeien: lokale, gerichte marketing en transcreatie winnen volgens hen aan belang en worden minder bedreigd door de impact van AI.
Ondertussen is het voor elke partij in de vertaalketen duidelijk dat AI een realiteit is, al verschilt de manier waarop er naar de mogelijkheden van de technologie wordt gekeken. Algemeen geldt dat de houding ten opzichte van AI verslechtert naarmate men naar het einde van de ‘schakel’ kijkt. Waar eindklanten vrij positief staan ten opzichte van de mogelijkheden van AI (en zich dus weinig bewust zijn van de risico’s), zien LSC’s er wel de mogelijkheden van in maar zijn ze zich erg bewust van de risico’s (en stellen ze zich grote vragen bij de verwachtingen van de eindklanten). De vertalers zelf tot slot staan eerder negatief tegenover de kwaliteit van automatische vertalingen. Bovendien is deze houding nog verslechterd tegenover een jaar geleden.
De enquête bevatte ook een vrij invulveld over de rol van beroepsverenigingen. Algemeen kwamen hier drie zaken naar voren. Ten eerste wordt er van beroepsverenigingen verwacht dat ze het beroep van vertalers en tolken verdedigen, bijvoorbeeld in de strijd tegen al te lage tarieven. Daarnaast verwachten de respondenten ook dat beroepsverenigingen actief communiceren over de risico’s van automatische vertalingen, om zo de soms overdreven verwachtingen van klanten op het vlak van AI te temperen. En ten slotte vinden de respondenten dat beroepsverenigingen nóg actiever moeten communiceren met andere spelers in de sector, bijvoorbeeld met de LSC’s.
Hoewel de markt op dit moment dus vrij negatief is en ook de toekomstverwachtingen van de LSC’s en zelfstandige vertalers niet al te rooskleurig zijn, wijst het onderzoek op het belang van een pragmatische houding en flexibiliteit. Zelfstandige vertalers onderscheiden zich door de situatie ‘te aanvaarden zoals ze is’ en zich hieraan aan te passen, vooral door andere activiteiten te zoeken (diversificatie) en zich te specialiseren.
In dit artikel vindt u meer informatie over de e-mails die u misschien onlangs van de FOD Justitie hebt ontvangen met als onderwerp “Facturen met ongeldig bestelnummer” en “Door Peppol gemelde weigering van factuur”.
De BKVT heeft dit jaar het partnerschap met de uitgeverij Die Keure verlengd en biedt u weer toegang tot de online versie van het juridisch woordenboek J. Moors NL<>FR voor een vast bedrag van slechts 50 euro per jaar in plaats van 115 euro. Hiermee hebt u vanaf welke computer dan ook altijd toegang tot de meest up-to-date versie van het woordenboek.
De papieren versie is verkrijgbaar voor 163 euro in plaats van 195 euro.
Het juridische woordenboek Nederlands-Frans, Frans-Nederlands van Joseph Moors werd voor het eerst uitgegeven in 1953 en is vandaag toe aan zijn 7e druk. Het woordenboek is de referentie bij uitstek in de wereld van juridische vertalingen. Het telt tienduizenden lemma’s en taalkundigen vinden er snel en gemakkelijk de vakterm die ze zoeken. Het woordenboek is dan ook onmisbaar voor juridische vertalers. Een troef waarvan de leden van de BKVT graag gebruik zullen maken, zoveel is zeker.
Meer info: https://www.juridischwoordenboekmoors.be/nl/method
Als deze uitzonderlijke aanbieding u interesseert, stuur een e-mail naar het secretariaat om uw persoonlijke toegangscodes/de leveringsinformatie te verkrijgen.
‘Things that move you’ vertalen door ‘Dingen die je bewegen’? Computer says yes, human says no.
De ene tekst is aangenamer om te lezen dan de andere. Het talent van de auteur speelt natuurlijk een grote rol, maar ook de woordkeuze, het ritme enz. hebben grote invloed op de leesbaarheid van een tekst. Vertaalhulpsystemen beheersen deze zaken helaas onvoldoende: een vertaalhulpsysteem vertaalt woorden, maar houdt er weinig rekening mee dat sommige combinaties van woorden niet aangenaam lezen.
Zo maakt het Engels veel minder gebruik van signaalwoorden (omdat, daarom, dus, bijgevolg, …) dan het Nederlands. Vertaal je een Engelse tekst woord voor woord in het Nederlands, dan krijg je vaak gewoon een reeks zinnen zonder onderlinge verbanden, wat zeer onaangenaam is om te lezen. Het vertaalhulpsysteem kan daar op zich weinig aan doen: dat heeft de tekst perfect vertaald.
Bij commerciële teksten is het natuurlijk belangrijk dat je tekst vlot leest, en al helemaal bij slogans. Zo’n slogan moet in een enorm klein aantal woorden een volledige boodschap uitdragen en tegelijk de bedrijfsidentiteit weergeven. Mensenwerk, niet alleen om te bedenken, maar ook om te vertalen.
Denk bijvoorbeeld aan de Engelse slogan van een luchtvaartmaatschappij “All the things that move you, all in one place”. Hier wordt duidelijk gespeeld met de dubbele betekenis van ‘to move’, dat zowel ‘verplaatsen’ als ‘ontroeren, raken’ betekent. Deze dubbele betekenis moet natuurlijk ook op een of andere manier in de vertaling zitten.
ChatGPT vertaalt het met als ‘gewone’ instructie om de slogan te vertalen als ‘Alle dingen die je in beweging brengen, allemaal op één plek’. Niet echt wat er met de slogan bedoeld werd dus… Benieuwd wat DeepL ervan maakt? ‘Alles wat je raakt, op één plek’. Wij worden alvast nog niet weggeblazen naar mooiere oorden.
Tijd om een menselijke vertaler in te schakelen, lijkt ons…
🔍 Volg onze actualiteit en ontdek de argumenten van onze AI-commissie.
Meer info : ai@translators.be
Sexy, funky en catchy met ChatGPT? Ik denk het nie!
Sociale media… Die fantastische plek waar je naar hartenlust berichten kunt posten en de aandacht van de lezer trekken met catchy, funky, sexy, groovy en fancy posts. Maar hoe zorg je ervoor dat die post in een andere taal minstens even catchy, funky, sexy, groovy en fancy is? Nie met ChatGPT nie.
Neem bijvoorbeeld deze post van een (Chinese) autofabrikant, duidelijk letterlijk vertaald uit het Engels, inclusief typisch Engels ‘gedachtestreepje’ (en zonder hoofdletters).
de 𝗻𝗶𝗲𝘂𝘄𝗲 xxxxxx heeft een vijfsterrenbeoordeling gekregen van Euro NCAP en behaalde een 𝗶𝗻𝗱𝗿𝘂𝗸𝘄𝗲𝗸𝗸𝗲𝗻𝗱𝗲 𝘀𝗰𝗼𝗿𝗲 𝘃𝗮𝗻 𝟵𝟲% op volwassenbescherming – de hoogste van alle personenauto’s sinds 2024 getest. veiligheid hoeft niet groot van formaat te zijn of een fortuin te kosten.
Kan beter, toch? Bijvoorbeeld zo:
De nieuwe xxxxxx kreeg van Euro NCAP een vijfsterrenbeoordeling en behaalde een indrukwekkende score van 96% voor de bescherming van volwassen passagiers, de hoogste score van alle personenwagens die sinds 2024 werden getest.
Het bewijs dat een auto niet per se groot of duur moet zijn om veilig te zijn.
Volg onze actualiteit en ontdek de argumenten van onze AI-commissie.
Meer info: ai@translators.be
Na Ljubljana vorig jaar vond de Eulita-conferentie dit jaar op 19 en 20 maart plaats in Bari (Italië). De Belgische Kamer van Vertalers en Tolken en haar commissie LinguaJuris waren naar goede gewoonte van de partij.
Met als hoofdthema ‘The Ethics of Justice’ ging de conferentie dieper in op het begrip ethiek en aanverwante aspecten, waarbij erop werd gewezen dat de vertaler of tolk in een gerechtelijke context weliswaar een boodschap overbrengt, maar zich bewust moet blijven van de uitdagingen die daarbij komen kijken en blijk moet geven van beroepsethiek. Voor wie niet oplet, kan deze beroepsethiek mettertijd afzwakken onder druk van deadlines en de eisen van het beroep.
Lees hier het volledige verslag.
On ne présente plus Magistrad. Fondée en 2006 par François Lavallée, l’école de perfectionnement en traduction Magistrad compte une vingtaine de formatrices et formateurs de haut calibre dans des domaines fort variés, allant de la traduction générale et spécialisée au lancement d’une entreprise en passant par la révision et la rédaction de contenu.
Acquise par Traductions Hermès en 2024, Magistrad a plus que jamais le vent dans les voiles. Sa renommée, qui dépasse largement les frontières du Québec, continue de s’affirmer partout au Canada, mais également en Europe, aux États-Unis et en Afrique francophone.
La CBTI a conclu un partenariat avec Magistrad qui vous permet en tant que membre de bénéficier de 10 % de réduction sur toutes leurs formations et ce, tout au long de l’année.
Et ce n’est pas tout : en tant que membre de la CBTI, vous bénéficiez d’une réduction exceptionnelle de 15 % pour toute inscription réalisée entre le 8 avril et 10 mai, indépendamment de la date du cours.
Magistrad dispose d’une plateforme qui comprend à la fois les cours synchrones et les cours asynchrones, pour encore plus de facilité pour nos membres : https://epekho.magistrad.com/.
Pour obtenir le code de réduction, contactez le secrétariat : secretariat@translators.be.
Als antwoord op een dringende vraag van LinguaJuris, de commissie van beëdigd vertalers en tolken van de BKVT, zegt het kabinet van minister Quintin er zich volledig bewust van te zijn dat de elektronische handtekening met de eID een essentieel hulpmiddel is voor de uitoefening van het beroep van beëdigd vertaler.
De handtekeningcertificaten op de oude elektronische identiteitskaarten zullen inderdaad worden gewijzigd. Deze wijziging is het gevolg van een aanpassing aan de Europese regelgeving (de eIDAS-verordening), waarin wordt vastgelegd hoe geauthentiseerde elektronische handtekeningen moeten worden geplaatst.
De identiteitskaart zelf blijft geldig en moet niet worden vervangen.
Enkel het handtekeningcertificaat op de oude identiteitskaarten wordt geleidelijk ingetrokken in overeenstemming met een Europese verplichting.
Belangrijk:
Slechts een beperkt aantal burgers wordt door de wijziging van 21 mei 2026 getroffen. Enkel de handtekeningcertificaten op identiteitskaarten die vóór 4 juli 2016 uitgereikt zijn, zijn vanaf die datum niet meer geldig.
Alle andere certificaten blijven geldig tot de volgende vervaldatum op 21 mei 2027.
Wij raden burgers met een kaart die vóór 4 juli 2016 uitgereikt is aan om deze zo snel mogelijk te vernieuwen, bij voorkeur vóór 1 mei 2026. Hierdoor kunnen zij ononderbroken elektronisch blijven ondertekenen.
Om de continuïteit van de beroepsactiviteiten van burgers, en met name van beëdigd vertalers, te waarborgen, is in samenwerking met de FOD BOSA een nieuwe online dienst voor geauthentiseerde elektronische handtekeningen ontwikkeld: eSign.belgium.be.
Dankzij deze dienst kunnen gebruikers elektronisch blijven ondertekenen in overeenstemming met de nieuwe Europese normen, zelfs wanneer het handtekeningcertificaat op hun elektronische identiteitskaart (eID) niet meer geldig is.
Voor burgers die een identiteitskaart hebben die na 4 juli 2016 uitgereikt is, verandert er voorlopig niets. Hun kaart blijft volledig bruikbaar, ook voor elektronische handtekeningen.
Beste collega‘s,
We hebben informatie ontvangen waaruit blijkt dat de regering in mei mogelijk de elektronische certificaten zal deactiveren die gekoppeld zijn aan de oudere generaties elektronische identiteitskaarten, namelijk de kaarten met een chip op de voorkant die vóór 14 januari 2020 zijn uitgereikt.
Als deze informatie wordt bevestigd, zouden burgers met dergelijke kaarten vanaf 20 mei geen gekwalificeerde elektronische handtekeningen meer kunnen plaatsen, hoewel hun identiteitskaart geldig blijft.
Deze buitenwerkingstelling zou plaatsvinden in het kader van een aanpassing aan de nieuwe Europese veiligheidsnormen. Dit zou verplicht zijn zonder mogelijkheid tot uitstel of uitzondering.
De regering werkt echter aan de invoering van een nieuw certificeringssysteem.
We hebben de betrokken ministers om meer uitleg gevraagd over de maatregelen die zijn genomen om beëdigde vertalers in staat te stellen hun vertalingen te blijven legaliseren, ondanks dit noodzakelijk deactiveren.
Wij bezorgen u deze mededeling ter informatie onder voorbehoud van een officiële bevestiging. We brengen u zeker op de hoogte, zodra we meer informatie van de overheden hebben ontvangen.
Met vriendelijke groeten,
LinguaJuris
De BKVT lanceert een ‘toolbox’ waarmee haar leden de toegevoegde waarde van menselijke vertalingen kunnen aantonen.
Brussel, 17 maart 2026 – Naar aanleiding van het toenemende gebruik van kunstmatige intelligentie voor vertalingen lanceert de Belgische Kamer van Vertalers en Tolken (BKVT) in 2026 een toolbox voor haar leden. Deze toolbox kan gebruikt worden om met de klanten over de toegevoegde waarde van menselijke vertalingen te spreken.
Het initiatief kadert in een strategie die de vereniging al enkele jaren geleden uitrolde. Zo organiseert de BKVT jaarlijks een speciale AI-dag en vinden er regelmatig opleidingen plaats om de leden te informeren over de technologische ontwikkelingen en over een slim gebruik van de beschikbare tools. In 2025 voerde de beroepsvereniging ook een enquête uit waarin ze peilde naar de impact van nieuwe technologieën op het beroep van vertaler en tolk. De ontwikkeling van een toolbox voor vertalers en tolken vormt een nieuwe stap in deze strategie.
“Onze sector verandert snel, en het is onze taak om de leden daarin te begeleiden. Dit doen we door hen de nodige middelen aan te reiken waarmee ze de evoluties op de voet kunnen volgen en hun toegevoegde waarde als vertaler of tolk kunnen aantonen”, zo benadrukt BKVT-voorzitter Max De Brouwer.
Deze toolbox bestaat uit de volgende zaken:
Het doel van deze toolbox is om de leden te helpen hun expertise, knowhow en strategische rol als taalkundige aan te wenden in verkoopgesprekken, zonder een verantwoord en bewust gebruik van de technologische mogelijkheden uit het oog te verliezen.
Met dit nieuwe initiatief bevestigt de BKVT haar ondersteunende rol ten opzichte van haar leden en biedt ze pragmatische antwoorden die rekening houden met de realiteit op het terrein en de verwachtingen van de klant.
De BKVT is de beroepsorganisatie die vertalers en tolken samenbrengt en hen vertegenwoordigt bij de Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO. Haar doel: personen groeperen die actief zijn in een beroep dat rechtstreeks verband houdt met vertaal- of tolkwerk, hun wederzijdse belangen verdedigen, de professionele kennis vervolmaken door middel van permanente vorming, de beroepen die onder de statuten vallen meer prestige bezorgen en de collectieve beroepsbelangen van de leden verdedigen.
De vzw werd opgericht op 16 april 1955 en werd in 2006 erkend als koninklijke vereniging. Daarnaast is de BKVT een van de zeldzame tweetalige beroepsverenigingen die aan weerzijden van de taalgrens actief is.
Meer info: www.cbti-bkvt.org.
De BKVT is lid van de Fédération internationale des traducteurs (FIT).
Belgische Kamer van Vertalers en Tolken (BKVT)
Keizerslaan 10
B-1000 Brussel
Tel.: +32 2 513 09 15
secretariaat@cbti‑bkvt.org
www.cbti-bkvt.org
AI-commissie: ai@cbti-bkvt.org
In court rooms and other legal settings AI should never be used for translation or interpreting unless the outcome is checked by a qualified professional, proficient in source and target language. The expertise of a legal translator/interpreter is a guarantee for the equality of access to the law, as well as the right to a fair trial.
In EULITA we know that the quality of software products in the field of translation and interpreting is increasingly better, but we also know that the accuracy level of their output is not the same as that of human translators and interpreters. We strongly believe that in sensitive areas, such as legal, administrative, medical etc. focus should remain on the risks involved. Even the slightest inaccuracy in translation and/or interpreting can negatively impact fair trials, result in situations where the rule of law will not be upheld and full access to justice for all parties not be provided. We take the stance that such risk must not be taken.
The risks in using AI systems are rooted in the basic difference in the way human beings and chatbots communicate. Large Language Models (LLMs) use mathematic algorithms to generate the most probable next word in a given sequence of words. Translation and interpreting, however, are not a mathematical exercise, they are much more complex.
It is acknowledged that there are several deficiencies of AI systems in our field. When used for translation, such AI systems struggle with complex context, lack consistency and are not sufficiently accurate. Sometimes they convert affirmative statements to negative ones. They may add some phrases (hallucinations) or omit crucial parts of a sentence or an utterance, have problems with slang and dialects, not understand the emotional context in which an utterance is made etc. In the field of interpreting, risks inherent in a machine processing human speech are unnatural prosody, poor sentence segmentation, strange pacing; failure to grasp the contextual and emotional integrity of sensitive narratives; miscommunication among the persons participating in the communicative event etc. AI systems may also have difficulty understanding speakers with speech impairments (e.g. stuttering, dysarthria, apraxia of speech or other articulation disorders), as well as speech affected by strong emotional states such as crying, fear, stress, shock or panic, which can significantly affect speech production and intelligibility.
It also needs to be noted that the source of data for the AI output is the internet, where a lot of data is provided for some language pairs, in particular in combination with English, however data which could serve as a basis for other language combinations, in particular involving the languages of lesser diffusion, are scarce or even non-existent. In the case of some language pairs, AI can obtain no more than a rudimentary understanding of human communication in legal contexts.
Another problem with machine and AI-generated translation/interpreting is that the issue of liability remains unresolved. The companies developing such software are reluctant to take any liability for the generated output or they take it up to the amount of the licence fee paid for their product. The liability of a person (for example a minister) making the decision to use or deploy such software in a certain field is also not clear. In the case of human translation and interpreting, it is of course a qualified translator/interpreter who is responsible for the result.
In the EU, machine and AI-generated translation and interpreting pose risks under GDPR and other privacy laws, as well, as the issue of confidentiality remains unresolved.
In light of the aforementioned considerations, the EULITA’s ExCom is of the opinion that in high stakes settings like court/police/healthcare/migration qualified legal interpreters and translators should continue to provide their services, because they are keenly aware of their responsibility to understand:
• legislation concerning fundamental rights;
• the risks associated with errors in legal process;
• issues of accountability and liability;
• data protection and privacy issues;
• the need to avoid any discrimination;
• the need to adhere to ethical standards; and
• the need for continuing professional development.
AI tools can be used to support the work of human legal interpreters, for example, for the purposes of preparing for an assignment. We therefore highly recommend to the practitioners of legal translation and interpreting to upskill for the use of AI in the provision of our services.
We recommend the users of our services, policy makers and other stakeholders to make sure that a qualified legal interpreter/translator remains responsible for any translation or interpreting services provided in a legal setting.
In addition, we highly recommend that before putting any new proposals in practice, a pilot study is conducted for various language combinations relevant for a certain environment.
Another point to consider is that AI-generated translations may not be as convenient as expected, as revising them by a professional linguist also incurs cost.
The transparency of the process is also very important for the end user, i.e. it should be clear for what part of the process AI was used and who is the legal translator/interpreter responsible for the final outcome.
EULITA’s ExCom
15 March 2026
De AI-commissie heeft een dubbel doel: enerzijds de leden argumenten en tools aanreiken om de toegevoegde waarde van menselijke vertalingen te verdedigen en anderzijds de leden ondersteunen in het gebruik van AI-systemen.
Voor dit laatste organiseerden we vorig jaar een AI-opleidingsdag met onder andere praktische workshops over prompts voor vertalers. Dit jaar willen we de leden blijven informeren over een slim gebruik van AI. De BKVT ziet AI dan ook niet alleen als een bedreiging; als vertaler zijn we ons bewust van de mogelijke valkuilen van automatische vertalingen en weten we wat een goede vertaling onderscheidt van een gemiddelde vertaling. Door deze kennis te combineren met de mogelijkheden van AI-tools, kunnen we een toegevoegde waarde garanderen voor onze klanten.
Tegelijk is het belangrijk om de klanten te wijzen op de gevaren van automatische vertalingen. Daarom ontwikkelden we met de AI-commissie een ‘toolbox’. In eerste instantie bestaat deze uit twee elementen:
In een volgend stadium zal de toolbox worden uitgebreid met handige prompts die je kunt gebruiken in je vertalingen of andere taken.
We stellen dus een combinatie van tools ter beschikking waarbij je zelf kiest wat je wel of niet gebruikt.
👉 https://www.cbti-bkvt.org/nl/doccbti-type/vertaling/ (documenten Beslissingsboom AI & Argumenten vertaler vs. AI)
De Engelse en Duitse versie worden zeer binnenkort toegevoegd.
We zijn verheugd een nieuw partnerschap aan te kondigen tussen BKVT en InterpretBank.
Dankzij deze samenwerking krijgen BKVT-leden een exclusieve korting van 20% op zowel abonnementen als permanente licenties*, geldig vanaf 28 maart 2026.
📅 Neem deel aan ons webinar op 28 maart en ontdek InterpretBank in actie.
🎁 Alle deelnemers ontvangen een gratis abonnement van één maand om de tool tijdens de workshop en in de weken daarna te testen.
⚠️ Er zijn nog maar een paar plaatsen beschikbaar.
👉 Schrijf je hier in: https://www.cbti-bkvt.org/nl/evenement/webinar-eng-interpretbank-fundamentals-and-core-use/
* Let op: deze korting is niet geldig in het geval van een verlenging.
Het Tolkenforum, de commissie die de tolken van de Belgische Kamer van Vertalers en Tolken (BKVT) vertegenwoordigt, heeft kennisgenomen van de openbare aanbesteding van de FOD Buitenlandse Zaken voor tolkdiensten (opdracht BZAE/P2/2025 voor het verlenen van professionele diensten op het gebied van simultaan en/of consecutief tolken tijdens diverse vergaderingen en conferenties die worden georganiseerd bij de FOD Buitenlandse Zaken in Brussel) en de bepalingen ervan aandachtig bestudeerd.
Als beroepsvereniging die de belangen van vertalers en tolken in België behartigt, heeft de BKVT onder meer een vademecum over overheidsopdrachten voor tolkdiensten samengesteld, een referentiedocument om aanbestedende overheden te helpen evenwichtige bestekken op te stellen met aandacht voor erkende beroepspraktijken.
In dat verband wensen we met het vademecum enkele beproefde praktijken voor overheidsopdrachten te delen met de belanghebbenden ervan.
Het Tolkenforum zal zijn leden op de hoogte houden van de uitkomst van dit overleg.
Wanneer een dochteronderneming dankzij AI plots moederbedrijf wordt… Het kleinste vertaalfoutje kan grote gevolgen hebben.
Neem bijvoorbeeld deze Franse beschrijving van het aandeelhouderschap van een onderneming: “À présent, le groupe X détient ce qu’il avait historiquement, le groupe Y à 51 % et le groupe Z à 100 %” (De X-groep bezit op dit moment hetzelfde percentage als vroeger, namelijk 51% van groep Y en 100% van groep Z). Het vertaalhulpsysteem vertaalt dit echter als volgt: “De X-groep bezit op dit moment hetzelfde percentage als vroeger: de Y-groep heeft 51% en de Z-groep 100%”.
De Franse brontekst beschrijft het percentage aandelen dat groep X in ondernemingen Y en Z bezit. Om onduidelijke redenen voegt de Nederlandse automatische vertaling in het tweede deeltje het werkwoord ‘hebben’ toe, waardoor bedrijven Y en Z plots eigenaar worden van de moedermaatschappij.
Beeld je de reactie in van de aandeelhouders van onderneming X wanneer ze bij het lezen van het jaarverslag ontdekken dat ze zijn overgenomen door hun eigen dochterondernemingen.
Het verschil tussen een voorzetsel en werkwoord kan voor sommigen een taalkundige nuance lijken. Wanneer een vertaalhulpsysteem ze echter door elkaar haalt, gaat het absoluut niet meer om een detail. Conclusie: machines vertalen snel, mensen vertalen correct.
Volg ons voor meer argumenten van onze AI-commissie.
Plus d’infos : ai@translators.be
Aan de bibliotheek van de website is een nieuw document toegevoegd: “Goede praktijken van beëdigd vertalen”. Deze publicatie is een samenvatting van de belangrijkste elementen van het “Vademecum van de beëdigd vertaler”, dat door de BKVT en Lextra Lingua samen opgesteld is.
Het bevat een overzicht van de basisprincipes die gelden voor beëdigde vertalingen en van de strenge deontologische eisen waaraan beëdigd vertalers moeten voldoen om de betrouwbaarheid, objectiviteit en integriteit van hun werk te garanderen.
Wij nodigen alle betrokken collega’s uit om dit document door te nemen.
Dans le cadre de notre partenariat avec la société ABC Soft, qui distribue l’outil Antidote en Belgique, les membres de la CBTI peuvent bénéficier d’une promo exceptionnelle : l’abonnement Antidote+ Personnel au prix de 49 € au lieu de 59 € (offre valable jusqu’au 15/03/2026).
Antidote est un logiciel de correction orthographique, stylistique et grammaticale ainsi qu’une aide à la rédaction en français et en anglais, qui réunit un correcteur, dix dictionnaires, dix guides linguistiques, un prisme de révision, un prisme d’inspection et plusieurs autres outils.
👉 Pour commander, il vous suffit d’envoyer un e-mail à l’adresse info@abcsoft.be en indiquant vos coordonnées, ainsi que le code promo communiqué par le secrétariat.
N’oubliez pas notre webinaire exclusif et gratuit consacré à Antidote+, la version enrichie de l’outil de référence en aide à la rédaction et à la correction linguistique.
Quand ? Le jeudi 12 février de 13h30 à 14h30.
Cette session sera animée par David Ajami d’ABC Soft, diffuseur officiel d’Antidote en Belgique.
Webinaire réservé exclusivement aux membres de la CBTI
Infos et inscription : www.cbti-bkvt.org/evenement/fr-webinaire-exclusif-cbti-decouvrez-antidote-avec-abc-soft/
Een van de grote nadelen van vertaalhulpsystemen zoals DeepL is dat ze woorden of zinnen vertalen zonder de juiste context te kennen. Aangezien veel woorden meerdere betekenissen hebben, is het belangrijk dat je de juiste vertaling gebruikt. Maar omdat vertaalsystemen de context van een stuk tekst niet kennen, zitten ze er wel eens naast.
Zie bijvoorbeeld deze passage uit een verslag van een ondernemingsraad: “Il faut donc tenir compte de l’histoire dans les représentations discutées, mais également de l’évolution”. Het resultaat van DeepL is “Je moet dus rekening houden met de geschiedenis in de besproken voorstellingen, maar ook met de ontwikkeling”. De ‘représentations’ slaat op ‘représentations du personnel’, terwijl DeepL er ‘voorstellingen’ van maakt, en dat was natuurlijk niet de bedoeling van het verslag.
Nog een voorbeeldje? De verpakking van een pakje bloem vermeldt “Voor deze bloem worden verschillende soorten granen en zaden gebruikt”, waarmee de fabrikant wil aangeven dat de bloem uit verschillende soorten zaden en granen bestaat. In DeepL wordt dat in het Frans “Cette fleur contient différents types de céréales et de graines”, waarbij de dubbele betekenis van bloem dus verkeerd wordt geïnterpreteerd. Waarschijnlijk al goed dat zaden niet in het enkelvoud stond…
Volg onze actualiteit en ontdek de argumenten van onze AI-commissie.
Meer info: ai@translators.be
Omzendbrief 131/13 over de indexering van de tarieven van de gerechtskosten in strafzaken en gelijkgestelde kosten is gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 21 januari 2026.
Hieronder vindt u een overzichtstabel met de geldende tarieven voor 2026:
Deze geïndexeerde tarieven gelden voor prestaties die in 2026 worden geleverd. Of deze nieuwe tarieven gelden voor vorderingen die in 2025 ontvangen zijn, dient te worden nagegaan, omdat er in 2025 tegenstrijdigheden zijn vastgesteld. Gelieve ons op de hoogte te brengen, als u afwijkende instructies ontvangt van de voor u bevoegde taxatiebureaus.
Voor de volledige publicatie in het Belgisch Staatsblad klikt u op de volgende link: https://www.ejustice.just.fgov.be/mopdf/2026/01/21_1.pdf
‘Verzonnen’ citaten in speech De Sutter: het gevaar van hallucinaties door AI
Recent bleek dat UGent-rector Petra De Sutter verzonnen citaten had gebruikt in haar openingsspeech bij de start van het academiejaar. De rector gaf zelf toe dat de citaten afkomstig waren van AI.
De uitglijder doet uiteraard niets af aan de werking van de rector zelf of aan de inhoud van de speech, maar is wel een goed voorbeeld van de risico’s van AI. Het gegeven van hallucinaties door AI is uiteraard niet nieuw; Tools als ChatGPT proberen een stelling zo goed mogelijk te onderbouwen (meestal op vraag van de gebruiker zelf), en zal daarbij soms informatie ‘uitvinden’ of feitelijk onjuiste informatie geven.
Ook bij een ‘gewone’ vertaling passen ChatGPT of andere AI-tools soms een tekst aan, bijvoorbeeld door voorbeelden toe te voegen of argumenten in een tekst te verduidelijken. Het resultaat: Je vertaling wijkt af van de brontekst. Niet de bedoeling uiteraard, zeker niet als die voorbeelden of argumenten feitelijk onjuist zijn.
Volg onze actualiteit en ontdek de argumenten van onze AI-commissie.
Meer info : ai@translators.be
Beste collega’s beëdigd vertalers en tolken,
FOD Justitie heeft onlangs een wijziging aangekondigd in de regels voor de facturatie van gerechtskosten. Deze nieuwe bepalingen treden in werking op 1 januari 2026.
Voor meer informatie kunt u het document raadplegen dat u per e-mail hebt ontvangen en dat ook in de bibliotheek van de website is gepubliceerd.
📌 In het kader met onze samenwerking met Juremy kunnen onze leden 25% korting genieten op hun abonnement.
👉 Juremy is een terminologiezoekmachine waarmee je de officiële documenten van de Europese instellingen in elk van de 24 officiële talen van de EU kan doorzoeken.
Om de kortingscode aan te vragen, kan je contact opnemen met het secretariaat.
Juremy.com is a unique online terminology search tool which provides fast and user-friendly concordance search in the published EU corpus (EUR-Lex) and the IATE termbase. It also makes it possible to quickly find terminology and text references in EU legislation, judgments and preparatory documents of the EU based on a phrase or multi-word expression, in any of the 24 official EU languages.
If you always wished to have a tool which allowed you to
CBTI-BKVT members are entitled to a 25% discount valid during 2026. This exclusive code offers a 25% discount on all Juremy freelance subscriptions (Basic, Advanced and Pro levels).
This discount applies to both new subscriptions and ongoing payments for existing subscriptions. Current subscribers can easily apply the code by entering it on the Settings page in their Juremy account.
As support material, we attached our general guide for freelancers, outlining the steps to sign up and redeem discount codes. You are welcome to share this guide with members in your network.
We also invite you to visit our Resources page with user case studies and academic articles referencing Juremy. You can also find interesting news and feature showcases in our Blog section. You are kindly invited to share these resources with your linguists as well..
Mededeling LinguaJuris
Tijdens de structurele overlegvergadering met de FOD Justitie op 5 december 2025 heeft het Directoraat-generaal Rechterlijke Organisatie aangekondigd dat er vanaf het eerste trimester van 2026 verwijlinteresten van toepassing zijn in geval van betalingsachterstand. Voor de administratie is dit een kans om haar procedures te optimaliseren en meer middelen te krijgen om betalingen snel en efficiënt te verwerken, op voorwaarde dat het betalingsdossier in orde is en door de dienst taxatie gecontroleerd is.
De verantwoordelijken van de FOD Justitie hebben ook aangegeven dat de kostenstaten van de BVT ook via het PEPPOL-netwerk zullen moeten worden ingediend als facturen onderworpen aan de verplichte elektronische facturatie. De FOD Justitie verstuurt binnenkort een mededeling met de precieze modaliteiten, zodra deze zijn uitgewerkt door de diensten van de gerechtelijke organisatie in overleg met de bevoegde administratie.
BKVT-voorzitter Max De Brouwer werd door de RTBF geïnterviewd voor een aflevering van Le Grand Dossier.
In deze aflevering, over de impact van artificiële intelligentie op de arbeidsmarkt, onderstrepen specialisten de toegevoegde waarde van professionals. Niet alleen in de vertaalwereld, maar ook in andere domeinen waar de menselijke expertise het verschil maakt.
📺 Om de volledige aflevering te bekijken: https://auvio.rtbf.be/media/le-grand-dossier-le-debat-le-grand-dossier-le-debat-3410365
Bij BKVT is het nu al Kerstmis!
Exclusief ledenvoordeel
40% korting op Wordscope-abonnementen, geldig tot en met 31 december (abonnementen zonder beperking in tijd).
Al deze abonnementen maken gebruik van de PRO-versies van DeepL, ChatGPT en andere systemen, wat betekent dat je geen extern abonnement op deze diensten hoeft te nemen.
Info: https://pro.wordscope.com/?action=sub
👉 Neem contact op met het secretariaat voor de promocode.
De BKVT kondigt met trots de oprichting aan van een nieuwe sectorcommissie voor audiovisueel vertalers en tolken, een broodnodig engagement in een sector waar werkomstandigheden, tarieven en technologische evoluties steeds meer druk zetten op professionals.
Het initiatief kwam van Veronique Denis en Liesbeth Beeckman, die na de conferentie Languages and the Media in Boedapest vorig jaar de handen in elkaar hebben geslagen: geïnspireerd door sterke belangenverenigingen in het buitenland, wisten ze dat er ook in België nood was aan een structureel platform waar ondertitelaars, respeakers, dubbingvertalers en audiobeschrijvers zich kunnen verenigen.
Deze nieuwe sectorcommissie binnen de BKVT wil onder andere:
Door samen te werken en kennis te delen, bouwen we aan een sterke, verbonden gemeenschap van audiovisueel vertalers en tolken in België, nu en in de toekomst.
Ben jij actief als audiovisueel vertaler of tolk en wil je mee je stem laten horen? Sluit je aan bij de BKVT en onze nieuwe sectorcommissie, Audioverba!
Vanaf 1 januari 2026 moeten alle B2B- en B2G-facturen in België (dus alle facturen tussen twee Belgische ondernemingen en aan overheidsinstellingen) in elektronisch formaat worden opgemaakt en via het Peppol-netwerk verstuurd worden.
De BKVT houdt je hierover op de hoogte en helpt je het bos te vinden tussen de administratieve en boekhoudkundige bomen.
Bij elektronische facturatie worden facturen opgemaakt in een elektronisch formaat en verstuurd via een specifiek netwerk (het Peppol-netwerk). Let op: een digitaal formaat (zoals pdf) is niet hetzelfde als een elektronisch formaat. Dit laatste slaat op een bepaalde codering die enkel door Peppol kan worden gelezen.
Concreet moet je als zelfstandige of onderneming met een btw-nummer vanaf 1 januari 2026 je facturen versturen via het Peppol-netwerk (enkel voor facturen die je naar andere Belgische partijen met een btw-nummer stuurt). Ook je inkomende facturen worden via dit kanaal verstuurd.
Peppol is eigenlijk een soort telecommunicatienetwerk. Je hebt er enkel toegang toe via een tussenpartij (in het geval van telecommunicatie vergelijkbaar met een operator zoals Base, Orange, Proximus of Telenet). Peppol zelf is weliswaar gratis, maar de software om er toegang toe te hebben is betalend (net zoals je telefoonabonnement). Het aantal ‘operatoren’ groeit constant, met een zeer verscheiden aanbod. We raden aan om het aanbod te vergelijken en samen met je boekhouder te kijken welke oplossing voor jou het meest geschikt is en het meest compatibel is met het systeem van je boekhouder.
Met de verplichte e-invoicing volgt de Belgische overheid een Europese verplichting, die in het leven werd geroepen in de strijd tegen fraude en met het oog op een vereenvoudiging van de boekhouding en rapportering. Sommige landen, zoals Italië, sprongen al eerder op de kar, terwijl andere (Frankrijk en Duitsland) het systeem tegelijkertijd met ons uitrollen. De volgende stap is een uitrol op Europees niveau, maar zover zijn we nog niet.
Het team Formations-Opleidingen probeert zoveel mogelijk praktische informatie te delen in de groep “Training” op WorkPlace en Groups.io. Voeg gerust zelf info toe!
Daarnaast organiseerde de BKVT een webinar met Doccle en Billit. Wil je deze opnieuw bekijken? Stuur dan een mailtje naar het secretariaat van de BKVT. Hier kun je ook meer info vragen over de exclusieve kortingen voor onze leden.
Het team Formations-Opleidingen
Brussel, 19 november 2025 – Deze week was er ophef in Brussel over het Nederlandstalige persdossier van Winterpret (vrtnws.be). De tekst bevatte tal van taalfouten, hoewel hij bedoeld was voor een persdossier en dus voor externe communicatie. De fouten wijzen duidelijk op slecht gebruik van een vertaaltool.
Hoewel systemen voor automatische vertalingen al veel verder staan dan een aantal jaar geleden, blijft het belangrijk om goed stil te staan in welke situaties zulke tools al dan niet aangewezen zijn en in welke gevallen een menselijke revisie sowieso noodzakelijk is. Daarnaast is het ook belangrijk om deze vertaaltools op een juiste manier te gebruiken en om de vertaling steeds door de handen van een vertaalprofessional te laten gaan.
De richtlijnen van de BKVT zijn vrij duidelijk. Gaat het om een interne communicatie, dan kan het niet zo heel veel kwaad om met een vertaaltool te werken. Gaat het echter om een externe communicatie, dan is de situatie anders. Dit wil niet zeggen dat de BKVT elke vorm van automatische vertalingen afkeurt, integendeel: deze kunnen vaak een goede manier zijn om een tekst snel te laten vertalen. Wel raadt de BKVT aan om de tekst altijd door een menselijke vertaler te laten nalezen. Vertaalsystemen hebben namelijk nog altijd beperkingen, denk maar aan het gebrek aan consistentie (gebruik van verschillende vertalingen voor dezelfde term) of gewoonweg verkeerde interpretaties van een woord. Nog gevaarlijker wordt het als de tekst lokale aspecten of verwijzingen bevat of woordspelingen, zoals in het persdossier van het Brusselse Winterpret. In zulke gevallen raadt de BKVT aan om onmiddellijk een beroep te doen op een menselijke vertaler. Enkel een professionele vertaler kent alle finesses en culturele aspecten, en is bovendien in staat om creatieve oplossingen te vinden voor slogans of woordspelingen.
De BKVT is de beroepsorganisatie die vertalers en tolken samenbrengt en hen vertegenwoordigt bij de Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO. Haar doel: personen groeperen die actief zijn in een beroep dat rechtstreeks verband houdt met vertaal- of tolkwerk, hun wederzijdse belangen verdedigen, de professionele kennis vervolmaken door middel van permanente vorming, de beroepen die onder de statuten vallen meer prestige bezorgen en de collectieve beroepsbelangen van de leden verdedigen.
De vzw werd opgericht op 16 april 1955 en werd in 2006 erkend als koninklijke vereniging. Daarnaast is de BKVT een van de zeldzame tweetalige beroepsverenigingen die aan weerzijden van de taalgrens actief is.
Meer info: https://www.cbti-bkvt.org. De BKVT is lid van de Fédération internationale des traducteurs (FIT).
Belgische Kamer van Vertalers en Tolken (BKVT)
Keizerslaan 10
1000 Brussel
Tél. : +32 2 513 09 15
secretariaat@translators.be
www.cbti-bkvt.org
Le Réseau franco-allemand se réunit tous les ans en octobre, à tour de rôle dans les différents pays impliqués : Allemagne, Autriche, Belgique, France, Suisse. En 2025, la réunion a eu lieu à Genève.
Plus d’infos dans le rapport ci-dessous.
De Belgische Kamer van Vertalers en Tolken wil de OTTIAQ (l’Ordre des traducteurs, terminologues et interprètes agréés du Québec) van harte feliciteren met de rake beschouwingen van de voorzitster van deze vereniging. Ze wijst treffend op de toegevoegde waarde van professionele vertalers en tolken in de huidige context van steeds snellere veranderingen. AI mag dan een krachtige tool zijn, het is geen tovermiddel.
Professionele vertalers en tolken beschikken over troeven die machines niet bieden: begrip van de context en van allerhande nuances, menselijke en culturele gevoeligheid, een consistente toon en absolute vertrouwelijkheid. Machines plaatsen het ene woord achter het andere, taalprofessionals gaan uit van de betekenis van de tekst.
Zoals de OTTIAQ aangeeft, staat het “machine + revisie-model” niet altijd garant voor efficiëntie of lagere kosten. Wanneer een project meteen aan een professional wordt toevertrouwd, is het resultaat in veel gevallen correcter, sneller, en (ironisch genoeg) kostenefficiënter. Menselijke vertalingen worden gekenmerkt door kwaliteit en betrouwbaarheid. Dat geldt des te meer voor teksten met een aanzienlijke toegevoegde waarde, zoals contracten, marketingmaterialen, medische documenten of overheidsmededelingen.
De visie van de OTTIAQ sluit nauw aan bij die van de BKVT. In ons persberichtNee, AI zal menselijke vertaling niet doen verdwijnen stellen we een technologische illusie aan de kaak: dat AI in staat zou zijn tot begrip. De huidige tools vertalen inderdaad tot op zekere hoogte, maar ze slagen er nooit in om de intenties, toespelingen of emoties volledig te vatten. Sterker nog, AI kan zaken verdraaien of “hallucineren” (onbestaande elementen verzinnen). Dat risico is gewoonweg onaanvaardbaar in professionele of overheidscommunicatie.
Zoals de twee zusterorganisaties benadrukken, gaat het niet alleen om het risico op fouten. Ook de ethiek en de vertrouwelijkheid staan op het spel: wie een document toevertrouwt aan AI gooit ook vaak, zonder erbij stil te staan, gevoelige gegevens te grabbel. Professionele vertalers en tolken werken daarentegen volgens deontologische regels en met respect voor vertrouwelijkheid en gegevensbeveiliging.
Uit dit alles komt één gemeenschappelijke boodschap naar voren:
Het is aan ons allemaal om klanten, overheden en ondernemingen aan te moedigen de juiste keuzes te maken. Vertalers en tolken beschikken over alle nodige expertise om organisaties in hun communicatie te begeleiden. Zij bieden immers precies dat waarin AI schromelijk tekortschiet: kwaliteit, duidelijkheid, precisie en veiligheid. Een vertaling door een professional is geen kost, maar een strategische investering.
We danken de OTTIAQ voor haar heldere en doordachte bijdrage aan dit debat dat onze beroepsverenigingen, overal ter wereld, in zijn greep houdt. We kunnen het niet genoeg benadrukken: kunstmatige intelligentie vertaalt woorden zonder de betekenis ervan te begrijpen, terwijl menselijke intelligentie precies die betekenis vertaalt.
📣 Op 14 november om 14 uur gaat de gerechtelijke wereld de straat op om te protesteren tegen een verstikt rechtssysteem. Magistraten, griffiers, leden van de parketten, maar ook iedereen die, net als wij, het rechtssysteem dagelijks draaiende houdt, wordt opgeroepen om in Brussel samen te komen.
Al maanden waarschuwen de actoren in de sector voor de chronische onderfinanciering die de werking van de rechtbanken ondermijnt. Achter de muren van de gerechtsgebouwen zijn het de rechtzoekenden die daar de prijs van betalen: eindeloze procedures, niet-afdwingbare straffen, minderjarigen zonder oplossing, geïnterneerden die in de steek worden gelaten.
De magistraten hebben de federale regering tot 13 november de tijd gegeven om actie te ondernemen. Bij gebrek aan concrete toezeggingen zullen zij op 14 november demonstreren om hen aan een evidentie te herinneren: een sterke, onafhankelijke en toegankelijke rechtspraak is onmisbaar voor de democratie.
👉 De boodschap is eenvoudig: wees er in groten getale bij op 14 november om 14 uur!
Persaandacht:
Bruxelles Today
Le Soir
La Libre
FIT Position Paper on Machine Translation in the Age of AI
In August 2019, the International Federation of Translators (FIT), the voice of associations of translators, terminologists and interpreters around the world, published a position paper on Machine Translation (MT) to draw attention to the consequences of using MT both for the users and for professional translators.
Since then, the landscape of MT has evolved dramatically with the advent of generative Artificial Intelligence (GenAI) and, in particular, large language models (LLMs). What was once an industry dominated by rule-based and statistical approaches has been transformed by AI technologies like neural networks and transformer architectures. FIT is committed to reflecting these developments and providing insights into the impacts, opportunities, and challenges these advancements bring to the translation profession.
For the purposes of this position paper, when we use “MT” we refer to neural machine translation, translation-prompted GenAI, or any other automatic system for translation.
FIT has thought it appropriate to revisit that paper and shed new light on the topic. This position paper then aims to provide an updated perspective on machine translation, focusing on the profound effects of AI-driven technologies, evolving quality assessment practices, ethical considerations, and the implications for professional translators and their associations. This paper is primarily intended for translation professionals, and organizations that rely on translation services.
(…)
Bron: www.fit-ift.org
We’re pleased to share the updated Trados offers for CBTI-BKVT members with new subscription options designed to make Trados solutions more accessible and flexible for freelance translators. You can choose the Trados tool and payment structure that suits your needs. Plus, Trados subscription plans can be cancelled within 14-days of signing up, so you can explore Trados with confidence.
Save 25% on the Trados freelance subscription plan that’s best for you – choose between:
Not sure which solution suits you best? Compare the features and capabilities to find your perfect Trados.
Please note – this offer:
To claim your CBTI-BKVT member discount:
Other promotions are frequently available on the Trados online store, so it is recommended that you compare pricing before purchasing with this coupon code. If you have questions about this offer, please contact the Trados Customer Experience Team at trados@rws.com.
📢 De BKVT herhaalt haar steun aan de acties voor een sterke en erkende justitie
De Belgische Kamer van Vertalers en Tolken zal haar actieve steun verlenen aan de nationale meeting van de juridische sector die is voorzien op 14 november 2025, zoals ze ook heeft gedaan bij de oproep van 27 juni jongstleden.
Deze actiedag, die een initiatief is van verenigingen van magistraten uit het hele land, heeft tot doel de toenemende verstikking van justitie in België aan de kaak te stellen. De verenigingen hebben een oproep gedaan om in actie te komen voor een structurele herfinanciering, een noodzakelijke voorwaarde voor de goede werking van de derde macht van de Staat.
Personeelstekorten, gebouwen in slechte staat, overvolle gevangenissen, geen oplossingen voor kwetsbare minderjarigen, een digitalisering die achterophinkt … De talloze klachten blijven steeds terugkeren. Ondanks de plechtige verklaring die eind juni aan de politieke macht is gericht, laten de antwoorden nog steeds op zich wachten.
De vertegenwoordigers van de magistratuur wijzen erop dat het budget voor Defensie onlangs aanzienlijk is toegenomen, maar dat de middelen die aan justitie worden toegekend, tot de laagste van Europa behoren (momenteel 0,22 % van het bbp). Ze vragen dat dit budget tegen het einde van de legislatuur wordt opgetrokken tot 0,5 % van het bbp, om een solide rechtsstaat en een echt onafhankelijke justitie te waarborgen.
🪧 Een oproep aan iedereen
Wij nodigen al onze collega’s beëdigd vertalers en tolken uit om deel te nemen aan deze nationale actie, die ook tot doel heeft de dialoog tussen de gerechtelijke macht en de federale regering nieuw leven in te blazen. Deze dag betekent een nieuwe stap in de verdediging van een sterke, gestructureerde en gerespecteerde justitie.
Woensdag 25 februari 2026 – 13.30 tot 17.30 uur
Universiteit Antwerpen – Stadscampus
Op 8 april 2026 treedt het nieuwe Strafwetboek in werking. Deze grondige hervorming betekent een mijlpaal voor het Belgische strafrecht en heeft belangrijke gevolgen voor magistraten, advocaten, juristen en taalprofessionals die met juridische teksten werken.
Tijdens deze opleiding krijg je een helder overzicht van de krachtlijnen van de hervorming, met bijzondere aandacht voor drie cruciale thema’s:
👨🏫 Sprekers
💰 Inschrijvingsgeld
📝 Inschrijven
Enkel online (zie link hieronder).
💡 Meer info: https://www.uantwerpen.be/nl/centra/nexus/opleidingsaanbod/lab/strafwetboek/
Brussel, 13 oktober 2025 – BKVT-enquête over de impact van nieuwe technologieën op de vertaalwereld geeft een genuanceerd beeld
De commissie Artificiële Intelligentie van de BKVT (Belgische Kamer van Vertalers en Tolken) organiseerde vlak voor de zomer een enquête bij haar leden over de invloed van deze nieuwe technologieën. De enquête werd ingevuld door 114 leden.
We horen en lezen voornamelijk berichten over hoe artificiële intelligentie aan onze omzet knaagt. De enquête brengt een iets genuanceerder beeld: ongeveer een derde van de respondenten (31,6%) vermeldt dezelfde omzet in 2024 als in 2023. Bij iets minder dan een derde is er sprake van een omzetstijging … en dus heeft iets meer dan een derde van de leden te kampen met een omzetdaling. Let wel: het gaat hier om de twee voorgaande jaren, de resultaten kunnen er in 2025 wellicht weer anders uitzien.
Een derde van de vertalers en tolken met een omzetdaling wijt dit aan AI. Volgens net geen 20% heeft AI er niets mee te maken. Op de vraag waar de daling dan wel aan te wijten is lopen de oorzaken uiteen, van het verlies van een grote klant tot de geopolitieke en economische onzekerheid. “Het ligt aan AI” is dus een vlieger die niet in alle gevallen opgaat.
‘MTPE’ en gebruik van technologieën
Er wordt vandaag ook veel gesproken over MTPE (machine translation post editing, het nalezen van automatische vertalingen). Ongeveer de helft van de respondenten aanvaardt zulke opdrachten, de andere helft wijst ze resoluut af.
De enquête peilde ook naar het gebruik van de moderne technologieën door de vertalers en tolken zelf. De meeste vertalers en tolken maken zelf gebruik van vertaalhulpsystemen en AI-tools. Zo maakt 85% tijdens het vertaalwerk gebruik van DeepL en/of van AI-systemen zoals ChatGPT. Dit kan zijn om inspiratie op te doen of alternatieve vertalingen te vinden, maar bijvoorbeeld ook simpelweg om informatie op te zoeken of te controleren, om terminologielijsten op te stellen, een tekst te controleren of aan de gewenste stijl aan te passen enz. Belangrijk hierbij is dat de vertalers en tolken gebruikmaken van specifieke prompts, zodat het resultaat van de vertaling voldoet aan de context, woordenschat en stijl van de doeltekst. Dit element is voor ons een belangrijk argument voor de toegevoegde waarde van de menselijke vertaler en tolk. De kwaliteit van een vertaling kan aanzienlijk verbeterd worden door de juiste prompts te gebruiken in plaats van de tekst zonder enige instructies of terminologielijsten in DeepL te ‘pompen’.
Wat zijn nu de voor- en nadelen van AI-tools? 40,4% van de respondenten vermeldt efficiëntiewinst en hulp bij complexe opzoekingen of vragen. Opvallend is dat AI voor 67,5% van de respondenten als inspiratiebron dient. De keerzijde van het AI-verhaal is wel dat vertalers minder werkplezier ervaren door AI, voornamelijk omdat een steeds groter deel van hun werk uit MTPE-opdrachten bestaat.
Hoe kijken vertalers en tolken naar de toekomst? De overgrote meerderheid van de respondenten meent dat klanten AI even vaak of net zo vaak zullen gebruiken als nu het geval is. De blik op de markt is eerder negatief: de meesten denken dat er steeds meer vraag zal zijn naar automatische vertalingen, ten nadele van de vraag naar ‘menselijke’ vertalingen.
Wat wij van de BKVT hieruit concluderen? Dat de menselijke vertaler en tolk een toegevoegde waarde blijft hebben, ook in tijden van AI en ondanks de momenteel moeilijke omstandigheden. Daarom zullen we onze leden blijven ondersteunen bij een betere kennis van wat er (al dan niet) mogelijk is met AI, maar ook bij zaken zoals marketing.
Meer info: ai@translators.be
De BKVT is de beroepsorganisatie die vertalers en tolken samenbrengt en hen vertegenwoordigt bij de Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO. Haar doel: personen groeperen die actief zijn in een beroep dat rechtstreeks verband houdt met vertaal- of tolkwerk, hun wederzijdse belangen verdedigen, de professionele kennis vervolmaken door middel van permanente vorming, de beroepen die onder de statuten vallen meer prestige bezorgen en de collectieve beroepsbelangen van de leden verdedigen.
De vzw werd opgericht op 16 april 1955 en werd in 2006 erkend als koninklijke vereniging. Daarnaast is de BKVT een van de zeldzame tweetalige beroepsverenigingen die aan weerzijden van de taalgrens actief is.
Meer info: https://www.cbti-bkvt.org. De BKVT is lid van de Fédération internationale des traducteurs (FIT).
Belgische Kamer van Vertalers en Tolken (BKVT)
Keizerslaan 10
1000 Brussel
Tél. : +32 2 513 09 15
secretariaat@translators.be
www.cbti-bkvt.org
🗓 25 oktober 2025 | 📍 Brussel
Op zaterdag 25 oktober 2025, de Europese Dag voor Justitie, openen de vier hoogste Belgische rechtscolleges de deuren voor het grote publiek:
Elk van die instellingen vervult op haar gebied een cruciale rol om de rechtsstaat te handhaven, onze grondrechten te beschermen, het overheidsoptreden te controleren en erop toe te zien dat de staatsmiddelen goed worden beheerd.
Kijk binnen bij deze iconische rechtscolleges en ervaar hoe de rechterlijke macht ervoor zorgt dat de grondwet en de democratische instellingen worden gehandhaafd. Die kans krijg je niet elke dag!
👉 Meer weten? https://justitie.belgium.be/nl/nieuws/persberichten/europese_dag_voor_justitie
Op 1 oktober 2025 heeft de Commissie voor Justitie van de Kamer van Volksvertegenwoordigers uitvoerig gedebatteerd over de aanhoudende betalingsachterstanden voor beëdigde vertalers en tolken. Meerdere parlementsleden stelden de kritieke situatie aan de kaak: in 2025 wordt slechts 46% van de facturen binnen de wettelijke termijn van 30 dagen betaald, vergeleken met 90% in 2023. Die vertragingen veroorzaken ernstige financiële problemen voor de prestatieverleners en verstoren de rechtsgang, waarbij sommige hoorzittingen moeten worden uitgesteld vanwege een gebrek aan beschikbare tolken.
Minister van Justitie Annelies Verlinden erkende de omvang van het probleem en wees op historische achterstanden als gevolg van personeelstekorten, gebrek aan digitalisering en budgettaire beperkingen. Ze kondigde het verplichte gebruik aan van het platform Justinvoice, de versterking van administratieve teams en een overleg met de btw-administratie.
Er is een motie ingediend waarin wordt opgeroepen tot voldoende budget, een herwaardering van de tarieven, betere arbeidsomstandigheden en een betere bescherming van vertalers en tolken. Dit debat benadrukt de essentiële rol van deze professionals bij het handhaven van de rechtsstaat en de dringende behoefte aan structurele maatregelen.
👉 Bekijk het verslag van de parlementaire zitting (vanaf pagina 10)
Beste collega’s beëdigd vertalers en tolken,
Wij nodigen u uit om deel te nemen aan de actie “Vijf voor twaalf” van de hoven en rechtbanken, die wordt gehouden op woensdag 1 oktober om 11.55u. Dit initiatief is bedoeld om de ketenpartners van Justitie, waartoe wij behoren, te ondersteunen.
Onze deelname is cruciaal om onze stem te laten horen en meer erkenning en structurele steun te krijgen. Als BVT worden wij geconfronteerd met grote uitdagingen die de kwaliteit en de snelheid van justitie bedreigen.
Een van de te verdedigen kernpunten van onze situatie:
Hoe deelnemen?
Kom naar de bijeenkomst op woensdag 1 oktober vanaf 11.45u:
Uw deelname is essentieel voor het voortbestaan van ons beroep en de goede werking van justitie. Laten we samen één front vormen opdat onze eisen worden gehoord voordat het te laat is voor justitie zelf.
💥 Zoals elk jaar vierde de BKVT-CBTI ook in 2025 de Internationale Dag van de Vertaler. Op vrijdag 26 september trokken we naar Stad Mechelen om er de patroonheilige van de vertalers en tolken, Sint-Hiëronymus, in het zonnetje te zetten.
📚 ’s Ochtends kwamen we samen in Het Predikheren, de magnifieke stadsbibliotheek, voor een Unconference. Die heeft weinig gemeen met een klassieke conferentie: de thema’s komen van de deelnemers zelf en worden in kleine groepen besproken. Dat leidde tot boeiende gesprekken over de relevante vaardigheden van taalprofessionals in een veranderende wereld, de rol van de BKVT, samenwerkingsmogelijkheden, en uiteraard AI.
👥 Tijdens de pauzes was er voldoende tijd voor een babbel, al dan niet met een drankje en zoete versnapering erbij. We sloten het eerste deel van de dag af met een hartverwarmend soepje en heerlijk buffet van broodjes en salades, die in het prachtige decor van het voormalige klooster zowaar nog lekkerder smaakten.
🤓 In de namiddag stond cultuur voorop. Tijdens een wandeling met de gidsen van Visit Mechelen leerden we de stad en haar rijke geschiedenis beter kennen. Dankzij de verwijzingen naar taal en literatuur werd er een link gelegd met onze beroepen, maar ook de ‘klassieke’ verhalen over de legende van de Maneblussers en het Opsinjoorke kwamen aan bod.
🌞 Na de rondleiding voerde een elektrisch bootje van Rederij Malinska ons langs brouwerijen, historische gebouwen en luxeappartementen. De deelnemers genoten niet alleen van het uitzicht, maar ook van de hapjes en drankjes (waaronder een Mechels biertje), een traktatie van de BKVT-CBTI. Zelfs de zon was af en toe van de partij!
😋 Van sightseeing krijg je honger, dus sloten we de dag af in restaurant SAVA, waar we de innerlijke mens versterkten met een assortiment koude en warme tapas.
🙏 Ervaringen delen, hapjes delen… Misschien was ‘delen’ wel het thema van Sint-Hiëronymus 2025?
Als lid van de BKVT profiteer je vanaf 23 september van 15% korting op een jaarabonnement op geselecteerde producten van Van Dale Online – dé professionele onlinewoordenboeken voor taal- en vertaalspecialisten.
Je kan kiezen uit de volgende abonnementen:
Let op: dit aanbod geldt alleen voor leden en is uitsluitend geldig op jaarabonnementen. Dit aanbod geldt voor abonnementen die ná 22 september worden afgesloten of verlengd.
Om van deze aanbieding gebruik te maken, klik hier en vul het formulier in. Kies optie BKVT-CBTI in het vervolgkeuzemenu (of Translators.be) en vul de promotiecode in. Deze code kan je rechtstreeks bij het secretariaat opvragen.
Infobericht van de dienst Nationaal register voor gerechtsdeskundigen & beëdigd vertalers, tolken en vertalers-tolken:
“Beste beëdigd vertaler, tolk of vertaler-tolk,
Bij deze willen wij u ervan op de hoogte brengen dat het nog een aantal maanden zal duren vooraleer het KB permanente vorming kan worden bekendgemaakt. We moeten namelijk de aanbevelingen ten uitvoer leggen die de Raad van State ons onlangs heeft bezorgd.
Toch willen we erop wijzen dat u voortaan permanente vormingen moet volgen, aangezien u bent opgenomen in het definitieve register voor gerechtsdeskundigen en voor beëdigd vertalers, tolken en vertalers-tolken.
U bent immers in het register opgenomen voor een periode van zes jaar vanaf de beslissing van de door de minister van Justitie gemachtigde ambtenaar. Aan het einde van die periode moet u een aanvraag indienen om uw opname te verlengen en een lijst verstrekken van de burgerrechtelijke en administratieve opdrachten die u werden toevertrouwd alsook het bewijs leveren van de gevolgde permanente vormingen op grond van artikel 555/10 van het Gerechtelijk Wetboek.
Doel van de permanente vormingen is om uw kennis en competenties met betrekking tot de werktalen waarvoor u in het register bent opgenomen, te onderhouden en/of te ontwikkelen.
Die kunnen verschillende vormen aannemen (cursussen/colloquia/conferenties/stages/enz.). Er is niet voorzien in een systeem om de vormingen vooraf te aanvaarden. Mogelijk moet u toelichten hoe de activiteit die u hebt gevolgd, bijdraagt aan de ontwikkeling of het onderhoud van uw kennis en competenties.
Om uw opname te verlengen, analyseert de aanvaardingscommissie de lijst met de activiteiten die u opgeeft als permanente vormingen.
Het kan zijn dat we u opleidingsvoorstellen sturen, maar die zijn bedoeld ter informatie.
Meer informatie volgt zodra het koninklijk besluit wordt bekendgemaakt. Wij houden u op de hoogte.
U kunt uiteraard steeds contact met ons opnemen voor verdere inlichtingen.
Met vriendelijke groeten,
De dienst Nationaal register voor gerechtsdeskundigen & beëdigd vertalers, tolken en vertalers-tolken”
Ce reportage, réalisé par la RTBF, souligne que les experts judiciaires sont fortement impactés par le manque de moyens au sein de la justice belge.
Sophie Dubois, collègue traductrice-interprète jurée, témoigne des nombreux retards de paiement, ayant même dû mettre le SPF Justice en demeure pour non-paiement de factures. Ce manque de valorisation et de moyens décourage les jeunes et pousse les experts vers le secteur privé, entraînant une pénurie croissante au sein de la justice.
La ministre A. Verlinden a réagi en annonçant l’engagement de personnel supplémentaire et la validation du budget 2025 pour accélérer les traitements. Toutefois, les experts réclament un refinancement structurel, car l’enveloppe budgétaire est souvent épuisée chaque automne.
Gisteren (30/06/25) is de wet houdende de algemene uitgavenbegroting voor het begrotingsjaar 2025 verschenen in het Belgisch Staatsblad.
Deze publicatie betekent het einde van de voorlopige twaalfden. Goed nieuws voor de beëdigd vertalers en tolken, die binnen één à twee weken opnieuw de betaling van hun kostenstaten zouden moeten zien hervatten, al is de afwezigheid van vertragingen niet gegarandeerd.
Brussel, 27 juni 2025 — De Belgische Kamer van Vertalers en Tolken (BKVT) was vrijdag, 27 juni jongstleden aanwezig op de persconferentie die door de eerste voorzitter van het Hof van Cassatie, de heer de Formanoir, in het Justitiepaleis in Brussel georganiseerd werd om de politiek op te roepen meer middelen voor justitie uit te trekken.
De BKVT werd vertegenwoordigd door haar sectorcommissie voor beëdigd vertalers en tolken, LinguaJuris, die om 10.30 uur naar het Justitiepaleis in Brussel is gegaan om het initiatief van de magistraten te steunen en zich aan te sluiten bij diegenen die de chronische onderfinanciering van justitie aan de kaak stellen en vrezen dat de rechterlijke macht, een van de drie essentiële pijlers van onze democratie, haar rol als derde macht niet meer kan vervullen.
De BKVT herinnert alle politieke partijen en, a fortiori, de regering eraan dat zij zelf verantwoordelijk zijn voor het toekennen van de middelen die justitie nodig heeft om te kunnen functioneren. Zij herinnert er nogmaals aan dat de beëdigd vertalers en tolken een onmisbare schakel in de keten zijn en dat hun werk zodanig moet worden vergoed dat zij fatsoenlijke arbeidsomstandigheden hebben die bekwame beroepsbeoefenaars aantrekken om het recht van burgers op een eerlijk proces te waarborgen.
De BKVT is de beroepsvereniging die alle vertalers en tolken in België verenigt en hen vertegenwoordigt bij de Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO en bij de overheid. De hoofddoelstelling van de BKVT is de bevordering van kwaliteit door de vertegenwoordigde beroepen te professionaliseren en hun gezamenlijke belangen te verdedigen.
De vzw werd opgericht op 16 april 1955 en werd in 2006 erkend als koninklijke vereniging. Daarnaast is de BKVT een van de zeldzame tweetalige beroepsverenigingen die aan weerszijden van de taalgrens actief is.
Belgium’s judicial translators and interpreters are joining growing protests across the country’s justice sector, calling for urgent reforms to pay structures, working conditions, and infrastructure. The Belgian Chamber of Translators and Interpreters (CBTI/BKVT) issued a statement on June 17 supporting ongoing demands from magistrates and public prosecutors.
The protest highlights how deep-rooted systemic issues—long payment delays, outdated fee schedules, and worsening working environments—are putting pressure on legal professionals across all levels of the justice system.
(…)
De Belgische Kamer van Vertalers en Tolken (BKVT) sluit zich aan bij de acties bij justitie om te ijveren voor meer erkenning, duidelijkheid en structurele steun. Dat maakt BKVT dinsdag bekend in een persbericht. De gerechtsvertalers en -tolken laken vooral de chronische betalingsachterstanden en de te lage tarieven.
Als gevolg daarvan dreigt een toenemend tekort aan beëdigd vertalers en tolken, klinkt het. Ook komt het goede verloop van justitie in het gedrang door vertraagde interventies van tolken, lange zittingen en een groter risico op procedure- of betalingsfouten door niet-naleving van de rechten.
De magistraten en parketten voeren sinds midden april actie tegen de geplande pensioenhervormingen voor magistraten en de jarenlange onderfinanciering van justitie.
La Chambre belge des traducteurs et interprètes (CBTI) se joint aux actions demandant une meilleure reconnaissance et un soutien structurel accrus de l’administration (SPF Justice) et du gouvernement, indique-t-elle mardi dans un communiqué. Les traducteurs et interprètes jurés dénoncent surtout les arriérés de paiement et des tarifs trop bas.
Ces soucis risquent d’entraîner une pénurie d’interprètes et de traducteurs assermentés. Le bon fonctionnement de la justice est également compromis en raison d’interventions en interprétation retardées, d’audiences prolongées, et d’un risque accru de vices de procédure ou d’acquittements pour non-respect des droits, estime la CBTI.
(…)
The Belgian Chamber of Translators and Interpreters (CBTI) has joined broader demands for a structural reform of the justice system, aligning with magistrates and public prosecutors who have been vocal about systemic issues in the sector.
An announcement published by the CBTI on June 17, 2025, specifically highlights recurrent issues faced by linguists, arguing that these problems make the professions unsustainable. “Sworn translators and interpreters, often called upon for long, overnight, or weekend assignments, are demanding not only reliable and prompt payments but also a significant increase in their fee schedules,” states the post.
Official translation and interpreting rates in Belgium for 2025 became effective in January, and practitioners still consider them to be too low compared to the private sector. The CBTI is requesting an increase and for the government to “urgently and materially” address persistent, chronic payment delays.
(…)
On a warm Brussels evening, four intrepid souls—an Aussie, a Belgian, a Turk, and a Russo-Belgian—gathered for CBTI’s inaugural FR-EN translators comedy night. The turnout may have been modest, but the conversation and laughter flowed freely.
Held at The Black Sheep, the evening began with pre-show chatter between Francis Auquier (the coordinator of the CBTI English-French Network and also head of LinguaJuris – CBTI’s Sworn Translators & Interpreters Commission), Scott James (a freshly minted CBTI member), Serge (musician, translator-by-osmosis, of Russian heritage), and me—Başak, translator, interpreter, and recalcitrant organizer.
The comedy was… varied. A young Spaniard kicked off with jokes about his moustache and identity crisis. I smiled politely. Next came a more experienced Indian comedian with jabs about colonialism and the UK. Less moustache, more meat. Serge found him too tame. I laughed anyway, thanks to a €17 burger, €10 G&T, and Francis and Scott’s infectious laughter.
The space was perfect—good acoustics, friendly service, decent lighting. And once the show ended, we took the party outside.
That’s when the real value of the evening kicked in: networking. We swapped notes on the sworn translation path, Smart ASBL, where to get that pesky 40-hour legal training, and how CBTI can deepen ties with Belgian universities. I also shared my (hopefully) upcoming conference appearance in November at “Putting Translators on the Map” (UGent + KU Leuven).
Was it free? Nope. Surprise €22 tickets, €8 parking, and overpriced pub grub. But was it worth it? Absolutely. Laughter + colleagues + insider info = a damn good reason to come to our next event.
Beste collega’s beëdigd vertalers en tolken,
Wij willen u informeren over de komende bijeenkomst van magistraten en leden van de rechterlijke macht ter ondersteuning van de volledige erkenning van de rechterlijke macht als een volwaardige staatsmacht.
© Foto: WikiM0tty, CC BY-SA 2.0
Beste collega’s beëdigd vertalers en tolken,
Wij willen u graag informeren over de nationale betoging die plaatsvindt op woensdag 25 juni 2025.
Het gaat om een mobilisatie van alle actoren uit de gerechtelijke wereld, waarbij alle vertegenwoordigers worden opgeroepen om samen te komen voor een symbolische mars om onze rechten en arbeidsomstandigheden te verdedigen.
Informatie over de actie:
De BKVT sluit zich aan bij de actie “Vijf voor twaalf” voor een goed werkende justitie
Brussel, 13 juni 2025 — De Belgische Kamer van Vertalers en Tolken (BKVT) steunt de actie “Vijf voor twaalf” volledig en sluit zich aan bij de oproep van de hoven en rechtbanken aan de ketenpartners van justitie voor meer erkenning, duidelijkheid en structurele steun van de FOD Justitie. Als onmisbare link in het gerechtelijke systeem ondervinden beëdigd vertalers en tolken rechtstreeks de gevolgen van de slechte werking die door dit initiatief wordt aangeklaagd.
De beëdigd vertalers en tolken worden momenteel geconfronteerd met grote uitdagingen die de uitvoering van hun essentiële rol bedreigen.
Onaanvaardbare betalingsvertragingen en te lage tarieven ondermijnen het beroep:
De moeilijke arbeidsomstandigheden brengen ernstige risico’s met zich mee voor het hele
gerechtelijke systeem:
De beëdigd vertalers en tolken, die vaak worden gevraagd voor lange opdrachten, ‘s nachts of in het weekend, vragen niet alleen betrouwbare en snelle betalingen, maar ook een aanzienlijke herwaardering van hun barema’s, om het voortbestaan van het beroep en de kwaliteit van de diensten die zij aan de Belgische Justitie leveren, worden verzekerd.
De Belgische Kamer van Vertalers en Tolken is vastbesloten om de actie “Vijf voor twaalf” te ondersteunen en roept de overheden op om dringende en structurele maatregelen te nemen om deze cruciale problemen op te lossen.
De Belgische Kamer van Vertalers en Tolken (BKVT) is de beroepsvereniging die alle vertalers en tolken in België verenigt en hen vertegenwoordigt bij de Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO en bij de overheid. De hoofddoelstelling van de BKVT is de bevordering van kwaliteit door de vertegenwoordigde beroepen te professionaliseren en hun gezamenlijke belangen te verdedigen.
De vzw werd opgericht op 16 april 1955 en werd in 2006 erkend als koninklijke vereniging.Daarnaast is de BKVT een van de zeldzame tweetalige beroepsverenigingen die aan weerszijden van de taalgrens actief is.
De BKVT is lid van de Fédération internationale des traducteurs (FIT).
Beste collega’s beëdigd vertalers en tolken,
Wij nodigen u uit om deel te nemen aan de actie “Vijf voor twaalf” van de hoven en rechtbanken, die wordt gehouden op donderdag 19 juni om 11.55u. Dit 6e initiatief is bedoeld om de ketenpartners van Justitie, waartoe wij behoren, te ondersteunen.
Onze deelname is cruciaal om onze stem te laten horen en meer erkenning en structurele steun te krijgen. Als BVT worden wij geconfronteerd met grote uitdagingen die de kwaliteit en de snelheid van justitie bedreigen.
Te verdedigen kernpunten van onze situatie:
Hoe deelnemen?
Kom naar een van de twee bijeenkomsten op donderdag 19 juni vanaf 11.45u:
Uw deelname is essentieel voor het voortbestaan van ons beroep en de goede werking van justitie. Laten we samen één front vormen opdat onze eisen worden gehoord voordat het te laat is voor justitie zelf.
Beste collega’s,
Nadat officieel werd aangekondigd dat WorkPlace in 2026 afgesloten wordt en vanaf 1 september 2025 overgaat naar een alleen-lezenplatform, heeft onze vereniging de nodige maatregelen genomen om een soepele overgang naar een nieuw communicatieforum te garanderen.
Als nieuw communicatieplatform hebben wij Groups.IO gekozen. Dat is een gebruiksvriendelijke oplossing die afgestemd is op onze behoeften, waarmee we de relaties tussen de leden op een efficiënte manier onderhouden, belangrijke informatie kunnen blijven delen en onze discussies in een gemoedelijke omgeving kunnen voortzetten.
Een paar collega’s hebben al aan de implementatie van deze nieuwe tool gewerkt en de nodige discussiegroepen opnieuw aangemaakt.
We moedigen jullie aan om jullie nu alvast in te schrijven op het platform Groups.IO. Volg hiervoor de instructies die door het secretariaat verstuurd werden op 17/06/2025.
Jullie vinden een handleiding en alle documentatie op de website (Bibliotheek > Groups.IO).
Vinden jullie geen antwoord op jullie vragen in de handleiding of op de website (Bibliotheek > Groups.IO), contacteer dan het secretariaat via secretariaat@cbti-bkvt.be.
“Vorige week veroordeelde het Europees Hof van Justitie België voor het systematisch overschrijden van betalingstermijnen door diverse overheidsniveaus. Het arrest bevestigt dat zowel de federale overheid als de gewesten Wallonië en Brussel hun leveranciers – vaak zelfstandigen en KMO’s – niet binnen de wettelijk opgelegde termijn van 30 dagen hebben betaald.
Dit is niet alleen een inbreuk op Europese regelgeving, maar ook een schending van de Belgische wetgeving, die sinds het Koninklijk Besluit van 12 augustus 2024 duidelijk stelt dat betaling door de overheid binnen 30 dagen moet gebeuren, inclusief verificatie. Het is bovendien niet de eerste keer dat België hierom veroordeeld wordt.
UNIZO verwacht actie van de overheden.
Ook de Federatie Vrije Beroepen wijdde een studie aan deze problematiek.”
Lees het artikel hier.
Op vrijdag 16 mei vierde de Belgische Kamer van Vertalers en Tolken (BKVT) haar 70e verjaardag tijdens een opmerkelijk evenement vol uitwisselingen, emoties en herinneringen. Deze dag, die plaatsvond in de Crowne Plaza Brussels Airport, werd bijgewoond door leden, partners, voormalige en huidige voorzitters en een ruim publiek, om ode te brengen aan het engagement van meerdere generaties die zich inzetten voor het doel van de vereniging: verdediging van de vertaal- en tolkberoepen en de professionals die ze uitoefenen.
Vanaf 16.30u werd het publiek onthaald door de voorzitter van de BKVT, Max De Brouwer, die het feest opende met een warm welkomstwoord. In zijn toespraak vol erkenning en dynamiek wees hij op de waarden van de vereniging, haar cruciale rol in de verdediging van de vertaal- en tolkberoepen, en de noodzaak van een structuur die de rechten van de leden onvermoeibaar verdedigt.
Chris Durban, een absoluut boegbeeld uit de vertaalwereld, hield vervolgens een inspirerend betoog waarin ze de belangrijke rol van beroepsverenigingen benadrukte. Met precisie en overtuiging wierp ze haar licht op de vitaliteit van het verenigingsleven, de uitdagingen en kansen die we moeten grijpen, hier en daar doorspekt met de haar typerende humor en anekdotes.
Het programma ging verder met een interessant debat tussen de voorzitter van de BKVT, Max De Brouwer, en vertegenwoordigers van partnerorganisaties: Bernard Jacquemin, voorzitter van de Unplib, Anton Smagghe, secretaris-generaal van de Federatie Vrije Beroepen en Christophe Wambersie, secretaris-generaal van het Neutraal Syndicaat voor Zelfstandigen. Ze bespraken de cruciale uitdagingen bij de verdediging van de economische rechten van freelancers en wezen op de noodzaak van een beter aangepast statuut en meer coördinatie tussen verenigingen. Onze collega Arjan Kwakkenbos en Christophe Wambersie waren de moderatoren van dienst.
Eendracht maakt nog altijd macht: dat is tijdens deze uitwisseling nog maar eens gebleken, zelfs (en vooral) bij freelancers.
Daarna nam de algemeen secretaris van de BKVT, Patrick Rondou, het woord. Hij schetste de geschiedenis van de vereniging sinds de oprichting in 1955. Aan de hand van een aantal documenten en foto’s uit de oude doos bracht hij een ontroerend en grappig overzicht.
Sommige anekdotes, zoals die van de leden die de trein naar Brussel namen om referentiewerken te raadplegen in de bibliotheek van de BKVT, werkten op de lachspieren van de toehoorders, maar toonden ook in welke omstandigheden de collega’s destijds moesten werken.
Als afsluiting was er een rondetafelgesprek met verschillende oud-voorzitters van de BKVT: Doris Grollmann, Agnès Feltkamp, Ludovic Pierard, Rita Roggen, Guillaume Deneufbourg, Sébastien Devogele en de huidige voorzitter, Max De Brouwer. Onder de leiding van lid Muriel Mattiussi-Kirchhof, moderator van de dag, haalden ze herinneringen op aan de meest opvallende elementen uit hun voorzitterschap: de behaalde successen, de overwonnen hindernissen en de geleerde lessen. Doorheen al die getuigenissen liep een rode draad: die van de passie, de belangeloze inzet en de overtuiging dat de verdediging van de freelancers en hun rechten een nobele missie is, weliswaar veeleisend, maar o zo voldoeninggevend. Tot slot gaven de oud-voorzitters nog wat tips en tricks voor toekomstige bestuurders.
Deze verjaardag was een feestelijke dag met de blik op de toekomst. De rijke uitwisselingen en de gedeelde herinneringen getuigen van de levendigheid van de vereniging, van haar kracht om zichzelf opnieuw uit te vinden zonder afbreuk te doen aan haar waarden.
Na een heerlijke maaltijd werd de toon wat informeler en konden de aanwezigen de beentjes losgooien op de dansvloer – een ontspannen en warme afsluiter van de dag. Het was de gelegenheid voor iedereen om gezellig samen te zijn, trouw aan de geest van verbinding van de BKVT: een hechte, vrolijke en resoluut mensgerichte gemeenschap.
De BKVT heeft nu 70 kaarsjes uitgeblazen, maar blikt niet alleen terug: ze kijkt vol vertrouwen naar de toekomst met onverminderd enthousiasme, versterkt gezamenlijk engagement en, toegegeven, een zekere elegantie die de tand des tijds doorstaat. Een grote dame die nog veel mooie jaren voor de boeg heeft!
Beste collega’s,
We willen jullie laten weten dat verschillende leden ons onlangs hebben gemeld dat ze hun legitimatiekaart als beëdigd vertaler of tolk hebben ontvangen, wat doet vermoeden dat het uitreikingsproces opnieuw is opgestart en/of dat de logistieke problemen waarmee de FOD Justitie vorig jaar te kampen had, zijn opgelost.
Ter herinnering: deze kaart is een officieel document waarmee u uw statuut als beëdigd vertaler of tolk kunt aantonen. Deze kaart kan u met name worden gevraagd wanneer u in penitentiaire inrichtingen werkt of in andere contexten waarin formele identificatie vereist is.
Beste collega’s,
Enige tijd geleden hebben de beroepsverenigingen van beëdigd vertalers en tolken (BVT) de wens uitgedrukt dat een ontmoeting georganiseerd zou worden met de voorzitters van de Nederlandstalige en de Franstalige kamers van de aanvaardingscommissie.
Vooraleer deze ontmoeting zou georganiseerd worden, wil de FOD Justitie de vragen en aandachtpunten die wij willlen aanbrengen, ontvangen.
Kan u ons uw korte en duidelijke vragen tegen uiterlijk 28 mei 2025 bezorgen? Wij maken ze dan over aan de FOD Justitie die deze aan de voorzitters van de aanvaardingscommissie zal overmaken.
Met vriendelijke groeten,
LinguaJuris
Sectorcommissie Beëdigd Vertalers en Tolken (BVT) van de BKVT
Voor meer informatie: linguajuris@cbti-bkvt.org
Beste collega’s,
Maand na maand blijven we berichten ontvangen over vertragingen of problemen met betalingen van de FOD Justitie. Deze lijken aan te houden ondanks de uitzonderlijke maatregelen die in het najaar werden getroffen en de vorming van een nieuwe regering begin dit jaar.
Gerechtsdeskundigen worden met een gelijkaardige situatie geconfronteerd, waardoor het niet uitgesloten wordt dat er een actie op poten wordt gezet op het niveau van alle gerechtelijke diensten (magistraten, advocaten, gerechtsdeskundigen, BVT), actie die de BKVT desgevallend zal ondersteunen.
De BKVT en de commissie LinguaJuris willen de belangen van haar leden en de sector blijven verdedigen. Om zo goed mogelijk te kunnen handelen hebben wij jullie mening nodig!
👉 Stuur je antwoorden via linguajuris@cbti-bkvt.org.
Op 16 mei 2025 bestaat de Belgische Kamer van Vertalers en Tolken (BKVT) 70 jaar.
We vieren die mijlpaal met een reeks academische presentaties, gevolgd door een rondetafelgesprek, een receptie, een diner en een dansfeest. Het evenement vindt in het Nederlands en Frans plaats, met simultaanvertolking. De BKVT zal deze gelegenheid te baat nemen om te wijzen op het belang van beroepsverenigingen om de vertegenwoordigde beroepen en hun economische en sociale rechten te verdedigen.
Ik schrijf me in voor dit evenement!
Download het volledige persdossier hier.
Op 1 januari 2025 werd de nieuwe Belgische nomenclatuur van economische activiteiten (NACE-BEL 2025) van kracht. Deze nieuwe versie vervangt de versie die sinds 2008 van toepassing was. Alle oude NACE-BEL-codes werden inmiddels automatisch omgezet naar nieuwe codes, of het nu ging om RSZ- of btw-activiteiten, of om de activiteiten die op het niveau van de vestigingseenheden (VE) zijn ingeschreven door de ondernemingsloketten of via My Enterprise.
Sommige NACE-BEL-codes 2008 hebben meerdere 2025-correspondenten in de conversietabel 2008-2025. In dat geval werd bij de automatische conversie slechts één NACE-BEL-code 2025 in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) ingevoerd. Bijgevolg is het mogelijk dat de activiteiten van de entiteit en/of vestigingseenheid onjuist en/of onvolledig zijn.
De ondernemingen worden dan ook uitgenodigd om hun in de KBO geregistreerde gegevens te controleren en eventueel te corrigeren.
U kunt alle benodigde informatie over dit onderwerp raadplegen via deze link.
Verschillende collega’s-beëdigd tolken hebben ons gemeld dat zij, wanneer zij in gevangenissen moeten werken, hun laptop, tablet of gsm niet bij hen mochten houden.
Jullie vinden de toepasselijke regels in dit artikel.
De voorzitter en de leden van het bestuursorgaan van de Belgische Kamer van Vertalers en Tolken nodigen u uit om op vrijdag16 mei 2025 de 70e verjaardag van onze vereniging te vieren in het
Crowne Plaza Brussels Airport
Da Vincilaan 4
1831 Zaventem
We verwachten u om 16 uur voor een reeks academische presentaties, gevolgd door een rondetafelgesprek, een receptie, een diner en een dansfeest.
De BKVT zal deze gelegenheid te baat nemen om te wijzen op het belang van de beroepsverenigingen om de vertegenwoordigde beroepen en hun economische en sociale rechten te verdedigen.
We hopen u talrijk te verwelkomen op dit unieke event.
16.00 uur – Ontvangst
16.30 uur – Verwelkoming door de voorzitter
16.35 uur – Toespraak (Chris Durban)
16.55 uur – Debat over de verdediging van de sociale & economische belangen van freelancers (BKVT, UNPLIB, FVB, SNI, FOD Economie)
17.35 uur – Koffiepauze
18.00 uur – Historisch overzicht (Patrick Rondou, secretaris-generaal)
18.15 uur – Rondetafelgesprek met oud-BKVT-voorzitters
19.30 uur – Receptie
20.30 uur – Diner
22.30 uur – Dansfeest
Volledige dag (lezingen, receptie en diner)
leden en gelijkgestelden: €85
niet-leden: €110
Lezingen en receptie
leden en gelijkgestelden: €50
niet-leden: €75
Diner
leden en gelijkgestelden*: €65
niet-leden: €90
*gelijkgestelden: leden van bij FIT aangesloten verenigingen
Meer info hier
Inschrijven (met betaling) mogelijk tot 8/5/25
Op 23 januari jongsteleden werd de commissie LinguaJuris van de BKVT uitgenodigd voor een vergadering met de dienst legalisatie van de FOD Buitenlandse Zaken. Deze ontmoeting had tot doel de regels omtrent de legalisatie van de beëdigde vertalingen bestemd voor het buitenland te verduidelijken. Er leefden namelijk een groot aantal misvattingen en misverstanden bij de beëdigd vertalers en tolken.
Deze vergadering en de contacten met de verantwoordelijken van de dienst legalisatie in de daaropvolgende weken hebben geleid tot de opstelling van een paar duidelijke regels, die wij u hier uitleggen.
Dit document bevat ook praktische informatie omtrent de legalisatieprocedure, alsook de types documenten die u kan vertalen. De bevoegde overheden worden er telkens bij vermeld.
Gelieve te noteren dat dit document uitsluitend bestemd is voor de BKVT-leden. Gelieve het daarom niet verder te verspreiden. Indien nodig kunt u de hierin vervatte informatie tonen aan de klant voor referentie, met naleving van de beperkte verspreiding.
De BKVT heeft haar jaarlijks verslag voor 2024 gepubliceerd. U kan het hieronder downloaden.
FIT – Position Paper on the Use of AI in Interpreting
The integration of Artificial Intelligence (AI) into the field of translation and interpreting presents significant issues for both professional interpreters and the individuals whose words they interpret. As a global body representing over 65,000 individual translation, interpreting and terminology practitioners in over 65 countries, the stance of the International Federation of Translators is firmly against the replacement of human interpreters with unsupervised, unrevised machine interpreting and translation, as it creates unacceptable levels of risk and error, and undermines the role of professional interpreters and translators. Cases are arising in which governments and organisations are tempted to use unsupervised AI translation tools for either translation or interpreting.
The global trend of the previous decades has been towards increased support and investment for wider implementation of strict accreditation and quality assessment standards, increased training and ongoing professional development. We fear that increased use of artificial intelligence will severely reduce overall levels of human skill and professional competence in vital areas, leading to deskilling of professions and a marked decrease in the number of active professionals. Given the vulnerabilities evidenced during the recent technology failure due to a global IT outage, replacing skilled humans with technology entirely is a decision fraught with risk, liability, and very real consequences.
One important test case is the proposed draft bill regulating entry and residence of aliens (the Aliens Act) Ref. No. MV-132202-9/OBP-2022 which includes Section 477 (1) stating, “The administrative authority may use a certified technical device for interpretation during proceedings instead of an official interpreter registered in the list of court interpreters and court translators.” This is problematic.
In the Czech Republic, interpreters are licensed under Act No. 354/2019 Sb, ensuring the right to an interpreter is protected by law, constitutional provisions, and international treaties such as the European Convention on Human Rights. The proposed provision contravenes Act No. 354/2019 Sb., which mandates that interpreters must deliver interpreting in person and that only individuals can be interpreters.
Replacing certified human interpreters with a “certified technical device” raises serious concerns regarding the accuracy, impartiality, and clarity of interpreting in sensitive legal and administrative proceedings.
The right to a fair trial is a fundamental right enshrined in law (ECHR Article 6, IACHR Article 8, and Czech Act No. 354/2019 Sb.). Foreigners who do not speak the language of the court are legally entitled to an interpreter’s assistance to exercise this right. Any possible inaccurate interpretation conducted via such “certified technical device” can lead to violations of the individual’s rights.
Using machine interpreting as a stop-gap for a lack of interpreters is unacceptable. It does not fulfil the requirement to supply an interpreter and increases the risk of harm and potential violations of rights. Effective interpretation requires more than just any form of translation; it requires accuracy and human oversight.
The use of technology in legal and administrative proceedings raises the issue of accountability. A human interpreter can be held liable for errors, but a technical device cannot. This lack of accountability for machine-generated errors poses significant risks to the fairness and integrity of proceedings. All parties to the proceedings should be liable for their actions and the implications thereof, and this includes those who supply a device being held liable for the device’s failures.
The Aliens Act states that an alien can object to the inaccuracy of the interpretation until the end of the interpreted act. However, neither the alien nor the interviewing officer typically speaks both languages, making it impossible to objectively assess the quality of machine interpretation and lodge an objection within the stipulated timeframe. This element of the current draft law denies the alien the right to effective recourse and reply.
Machine translation and AI cannot reliably ensure the confidentiality required in such proceedings, posing risks under GDPR and other privacy laws.
Individuals requiring interpreting under Section 477 (1) are likely to be highly traumatised and in a situation of high stress, lacking adequate social, family, and financial support. They are highly vulnerable, making accurate and empathetic interpretation critical. Implementation of the draft law as it stands would compound their situation of vulnerability.
The draft bill does not specifically detail what constitutes a “certified technical device,” but the explanatory memorandum refers to “machine translation software”1. Machine translation has demonstrated limited competence2 with speech recognition complexities, such as modulation, volume, pitch, regional dialects and linguistic nuances. These errors are much greater in rare language combinations or languages with limited training data. Even small errors can have grave consequences in legal situations. The automated transfer between languages is (and is likely to remain) far from fault-free for a considerable time in the future.3 Machine translation is but a translation tool, not an interpreting service. It fails to adequately address cultural differences and contextual subtleties that are critical in high-stakes interpreting situations such as the specific circumstances envisioned in the case of the Czech Republic.
Cultural understanding and nonverbal communication are crucial in interpreting. Technology cannot adequately convey cultural nuances, body language, idiomatic expressions, and context- dependent meanings, leading to possible misinterpretations and subsequent harm and infringement of rights.
Given these concerns, we believe Section 477 should be withdrawn from the draft bill to ensure the integrity and fairness of interpreting services in the Czech Republic.
AI-powered translation is currently an unreliable technology and is not sufficiently mature to adequately replace human translators and interpreters in sensitive legal situations, especially regarding immigration law. Artificial Intelligence cannot be used in an unsupervised form and requires professional human oversight both now and for the foreseeable future. Arguments in its favour that derive from financial and budgetary considerations belie a false economy, as the costs associated with failure far outweigh the cost of appropriate implementation by humans. When AI is used to perform unsupervised automated interpreting via methods using machine translation, it fails to adequately meet the criteria outlined above and should therefore be excluded from use in situations such as those implied in the proposed draft bill in the Czech Republic.
1 This indicates that the possible intention is to use a process of ‘speech to text, machine translation of text, text to speech’ to render the content for an individual.
2 https://www.theguardian.com/us-news/2023/sep/07/asylum-seekers-ai-translation-apps
3 See the notion of ‘catastrophic errors’ as used in pertinent scholarly literature: Kocmi et al., 2021, p.160).
Bron: www.fit-ift.org
Afgelopen vrijdag 31 januari reikte de BKVT de prijs voor de beste masterproef voor toegepast onderzoek inzake vertalen of tolken uit tijdens een ceremonie in hotel MGallery Le Louise in Brussel.
De BKVT bedankt en feliciteert de laureaten, alsook de niet-geselecteerde kandidaten, voor hun schitterende en kwaliteitsvolle werk.
De hoofdprijs werd toegekend aan François Petit van de Université de Mons voor zijn masterproef “Politesse linguistique en interprétation de dialogue: étude expérimentale: Analyse du travail de figuration de l’étudiant-interprète en interaction et considérations didactiques”.
De tweede prijs ging naar Chahrazed Jendoubi van de Université catholique de Louvain – Louvain School of Translation and Interpreting, voor haar onderzoek met als titel “LES ÉLÉMENTS CULTURELS EN SITUATION D’INTERPRÉTATION – Comment et quand gérer les codes culturels en interprétation biactive français-langue des signes de Belgique francophone (LSFB) ?”
De derde prijs werd uitgereikt aan Mara Lenders van de Vrije Universiteit Brussel, voor haar masterproef “Synenergizing Subtitling, The Age of Co-Existence of AI and Human Expertise”.
De aanwezigen konden stemmen op de presentatie die hen inhoudelijk en naar vorm het meest had aangesproken. Dit jaar kwam Chahrazed Jendoubi van de Université catholique de Louvain – Louvain School of Translation and Interpreting als winnaar uit de bus.
De BKVT heeft voor haar effectieve leden een verzekering Burgerrechtelijke Beroepsaansprakelijkheid gesloten bij verzekeringsonderneming AXA Belgium. Deze polis is uitsluitend bestemd voor effectieve leden van de BKVT.
De beroepsaansprakelijkheidspolis van Axa is een aansprakelijkheidsverzekering, wat betekent dat de betrokken maatschappij derden zal vergoeden als zij door uw schuld, onvoorzichtigheid of achteloosheid schade geleden hebben, als u aansprakelijk gesteld wordt (bijvoorbeeld als de derde door een slechte vertaling financiële, morele of andere schade lijdt, of als u iets stukmaakt in een tolkcabine enz.). Het is een schadeverzekering.
U hebt nog geen enkele verzekering voor uw beroepsaansprakelijkheid en wenst aan te sluiten bij het contract? Word lid of neem contact op met het secretariaat.
Hier vindt u ook meer informatie over verzekeringen.
Wist u trouwens dat de BKVT haar leden ook een verzekeringsovereenkomst rechtsbijstand biedt? Die dekt alle mogelijke juridische problemen bij de uitoefening van uw beroep (geschillen met klanten of leveranciers, fiscaal recht, administratief recht enz.). Dit is de collectieve ALLRISK RECHTSBIJSTAND van D.A.S.
Deze overeenkomst omvat zeer uitgebreide waarborgen (inclusief de invordering van onbetaalde facturen en cyberaanvallen), betaalt het ereloon van een advocaat/deskundige/arts van uw keuze om uw belangen te behartigen, en dit voor een verminderde jaarpremie van EUR 269,88 all-in.
Bovendien:
Als effectief lid van de BKVT kunt u de bescherming genieten van deze verzekering met een verminderde premie van EUR 269,88 per jaar (voor max. 3 personen die in hetzelfde kantoor werken, met een supplement van EUR 78,23 per bijkomende persoon), een zeer concurrentiële premie voor de geboden waarborgen, die volledig fiscaal aftrekbaar is als beroepskost.
Hier kunt u lezen welke waarborgen gedekt worden, en wat de wachttijden en de minimumgeschillen zijn. Als u wilt intekenen op deze collectieve overeenkomst, volstaat het om dit via mail te melden aan het secretariaat en het bedrag van € 269,88 te storten op de rekening van de Belgische Kamer van Vertalers en Tolken. U bent dan gedekt van 1 januari 2025 tot 31 december 2025.
Gelieve op te merken dat dit helemaal niet dubbelop is met de overeenkomst beroepsaansprakelijkheid via Axa, maar hierop daarentegen een ideale aanvulling vormt.
Wilt u lid worden van de Belgische Kamer van Vertalers en Tolken? Via deze link vindt u meer informatie over de procedure hiervoor.
Voici une nouvelle offre dans le cadre de notre partenariat avec la société ABC Soft, qui diffuse l’outil Antidote, un logiciel de correction orthographique, stylistique et grammaticale ainsi qu’une aide à la rédaction en français et en anglais, qui réunit un correcteur, dix dictionnaires, dix guides linguistiques, un prisme de révision, un prisme d’inspection et plusieurs autres outils.
Les membres de la CBTI qui le souhaitent peuvent bénéficier de l’abonnement annuel à Antidote+ Personnel au prix de 49 € au lieu de 59 € jusqu’au 30 janvier 2025.
Il vous suffit d’envoyer un e-mail à l’adresse info@abcsoft.be en indiquant vos coordonnées, ainsi que le code promo communiqué par le secrétariat (secretariat@translators.be).
Hieronder vinden jullie een samenvatting van de belangrijkste punten van de vergadering van structureel overleg van 29 november jongstleden tussen de verenigingen van BVT en de FOD Justitie.
Op 9 januari 2025 werd omzendbrief 131/12 over de indexering van de tarieven van de gerechtskosten in strafzaken en de gelijkgestelde kosten gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad.
Hieronder vinden jullie de overzichtstabel met de geldende tarieven voor 2025:
Deze geïndexeerde tarieven zijn van toepassing op prestaties uitgevoerd in 2025, ook al dateert de vordering van vóór 1 januari. Uiteraard op voorwaarde dat de opgelegde termijn werd nageleefd.
De volledige publicatie in het Belgisch Staatsblad kunnen jullie bekijken via de volgende link: https://www.ejustice.just.fgov.be/mopdf/2025/01/09_1.pdf#page=266
De kwestie van de maandelijkse facturatie van de prestaties van de beëdigd vertalers werd de laatste maanden al meermaals en vanuit verschillende hoeken aangekaart. Daarom nam de commissie LinguaJuris de stand van de wetgeving op 20 december 2024 onder de loep.
Ook al voorziet artikel 6 van het koninklijk besluit van 22 december 2016 tot vaststelling van het tarief voor prestaties van vertalers en tolken in strafzaken op vordering van de gerechtelijke overheden in maandelijkse facturatie voor vertalers, en is dit koninklijk besluit nog steeds van kracht, toch moeten wij vaststellen dat de wet van 23 maart 2019 (“betreffende de gerechtskosten in strafzaken en gelijkgestelde kosten en tot invoeging van een artikel 648 in het Wetboek van strafvordering”) de vaststelling van nieuwe regels beoogt betreffende de procedures voor de verwerking van de gerechtskosten en de kostenstaten. Artikel 6, lid 1 daarvan bepaalt het volgende: “De prestatieverlener stelt voor elke gevorderde prestatie een kostenstaat op. De tolk stelt een maandelijkse kostenstaat op die alle prestaties inzake strafzaken van die maand omvat.”
Er dient dus te worden vastgesteld dat deze wet, die recenter is dan het KB Tarieven van 2016 en voorrang heeft op het koninklijk besluit, de bepaling in artikel 6 van dat koninklijk besluit vervangt.
Volgens de analyse van de BKVT is de formulering “De prestatieverlener stelt voor elke gevorderde prestatie een kostenstaat op” expliciet: aangezien de beëdigd vertaler een dienstverlener is, moet hij voor elke prestatie een kostenstaat opstellen.
Verder bepaalt het verslag aan de Koning in het koninklijk besluit van 15 december 2019 dat de praktische modaliteiten voor bovenvermelde wet vastlegt (“Koninklijk besluit tot vaststelling van de organisatie van de arrondissementele bureaus gerechtskosten en de procedure volgens dewelke gerechtskosten in strafzaken en gelijkgestelde kosten worden toegekend, geverifieerd, betaald en teruggevorderd”) nog dat de tolken de enigen zijn die “één keer per maand een globale kostenstaat [kunnen] indienen.” Het voorgaande lijkt ons voldoende om de kwestie te beslechten, temeer omdat in de praktijk met een factuur voor vertaalprestaties altijd documenten meegestuurd moeten worden die bewijzen dat de prestatie ook echt heeft plaatsgevonden en naar behoren werd uitgevoerd. Bovendien zou maandelijkse facturatie de verwerking van de overeenstemmende prestaties aanzienlijk bemoeilijken, zowel voor de beëdigd vertaler als voor de diensten van de FOD Justitie die de betalingsaanvragen behandelen.
Regering in lopende zaken: Geen extra budget? Toch wel, maar niet voor justitie — Parlementaire gesprekken over de voorlopige twaalfden bevestigen eens te meer de nood aan een realistisch budget voor Justitie en een correcte vergoeding van beëdigd vertalers en tolken, die een essentieel onderdeel van dit budget vormen.
Brussel, 20 december 2024 — Op donderdag 19 december 2024 debatteerde de Kamer van volksvertegenwoordigers over de begroting van 2025 en de voorlopige twaalfden. Naar aanleiding van deze gesprekken wijzen de Belgische Kamer van Vertalers en Tolken (BKVT) en haar commissie LinguaJuris erop dat de minister van justitie de onderfinanciering van zijn departement erkent. Alhoewel door de regering in lopende zaken wel degelijk extra budgetten worden vrijgemaakt voor andere beleidsdomeinen zoals defensie, verklaart de minister van justitie dat hij gebonden is aan het keurslijf van de voorlopige twaalfden.
De BKVT hekelt de situatie waarbij er in de toegekende budgetten voor justitie geen rekening wordt gehouden met de werkelijke gerechtelijke kosten die noodzakelijk zijn voor de werking van het departement. Deze budgetten worden door de regering, dixit de minister, “meestal te laag” ingeschat.
De BKVT en haar commissie LinguaJuris herinneren eraan dat de politieke partijen dringend overeenstemming moeten vinden over extra middelen voor justitie. De BKVT heeft het daarbij niet over eenmalige of dringende maatregelen, maar wel over structurele en duurzame maatregelen. Daarnaast wijst ze erop dat de arbeidsomstandigheden en vergoedingen voor beëdigd vertalers en tolken moeten overeenkomen met de uitdagingen, zoals beschreven in het memorandum dat werd opgesteld door de verenigingen voor beëdigd vertalers en tolken. Dit memorandum werd bij de federale verkiezingen van juni gepubliceerd en overhandigd aan alle Belgische politieke partijen.
De Belgische Kamer van Vertalers en Tolken, die in 1955 werd opgericht, is een koninklijke vereniging zonder winstoogmerk. De BKVT is de voornaamste beroepsvereniging die de belangen van alle vertaal- en tolkberoepen behartigt en hen vertegenwoordigt bij de Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO. De BKVT heeft tot doel natuurlijke personen die een beroep uitoefenen dat rechtstreeks verband houdt met vertaal- of tolkwerk, te groeperen, hun wederzijdse belangen te verdedigen, de professionele kennis te vervolmaken door middel van permanente vorming, het prestige te verhogen van de beroepen die onder de statuten vallen en de collectieve beroepsbelangen van de leden te verdedigen.
Meer informatie op: https://www.cbti-bkvt.org.
De BKVT is lid van de Fédération internationale des traducteurs (FIT)
C’est une problématique que certains médias ont épinglée au cœur de l’automne. Le SPF Justice avait adressé un courrier aux interprètes et aux experts judiciaires auxquels la Justice fait appel pour les prévenir qu’il y aurait des retards de paiements et que certaines prestations pourraient ne pas être payées avant janvier. Aujourd’hui, la situation serait en cours de normalisation, le SPF Justice annonçant avoir débloqué 10 millions d’euros pour résorber les retards de paiement.
Au SPF Justice, on confirme qu’il y a eu des retards de paiement pour les factures des experts judiciaires et des interprètes. Mais, « les paiements ont recommencé », rassure Christine-Laura Kouassi, la porte-parole du SPF Justice. « Le SPF Justice a reçu un budget extraordinaire qui a permis déjà depuis la semaine dernière, de reprendre la procédure de paiement des états de frais des traducteurs et des experts judiciaires », précise la porte-parole.
(…)
Le Réseau franco-allemand se réunit tous les ans en octobre, à tour de rôle dans les différents pays impliqués : Allemagne, Autriche, Belgique, France, Suisse. En 2024, la réunion a eu lieu à Heidelberg. Merci à Pia Gabrielle Edström Bourdeau pour la rédaction du compte rendu.
Plus d’infos dans le rapport ci-dessous.
Malaise in het Academiënpaleis: achterstallige betalingen voor vertalers en tolken – een kwestie van solidariteit
Brussel, 4 december 2024 — Op 4 december vond er in het Academiënpaleis een rondetafelgesprek plaats met als thema “Welke justitie voor de komende jaren?”. Het panel onder leiding van Vanessa de Francquen bestond uit Marie Dupont, stafhouder van de Franstalige balie van Brussel, Frédéric Van Leeuw, procureur-generaal aan het hof van beroep van Brussel en Bénédicte Inghels, advocaat-generaal aan het hof van cassatie en wetenschappelijk medewerker aan UCLouvain, en ten slotte Philippe Goffin, parlementslid en voormalig federaal minister. De procureur-generaal legde uit dat de omvangrijke zaken van 2024 (SKY ECC enz.) tot heel wat moeilijkheden hebben geleid en vroeg begrip van de gerechtelijke spelers. Met zijn vraag welke toekomst er van Justitie wordt verwacht als de staat zijn vertalers en gerechtelijke experts niet correct betaalt, deed Thierry Mansvelt, die optrad als vertegenwoordiger van de gerechtelijke experts bij het Ministerie van Justitie, de sfeer omslaan. Op het antwoord van de procureur-generaal, die de met faillissement bedreigde vertalers om begrip en solidariteit vroeg, stelde de heer Mansvelt voor dat de magistraten eenzelfde solidariteit zouden tonen en dat de verschillende partijen om de beurt zouden worden uitbetaald; de ene maand de vertalers, de andere maand de magistraten. Het voorstel werd zeer koel onthaald bij de vele magistraten in de zaal.
Parlementaire vraag van 5/12/2024 over de achterstallige betaling van beëdigd vertalers en tolken
Brussel, 5 december 2024 – Jean-Luc Crucke (Les Engagés) heeft vanmiddag tijdens de plenaire vergadering van de Kamer het woord genomen om opnieuw de betalingsproblemen van de beëdigd vertalers en tolken aan te klagen. Hij onderstreepte dat de overgehevelde 10 miljoen euro niet alles oplost en dat de niet-betaling van de beëdigd vertalers en tolken op termijn de werking van Justitie in het gedrang kan brengen. Jean-Luc Crucke meldde vervolgens dat de Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO vraagt om de betrokkenen uitstel van betaling te verlenen voor de btw, belastingen en sociale lasten die verschuldigd zijn aan een staat die hen niet betaalt.
De minister van Justitie, Paul Van Tigchelt, herinnert aan het onderscheid tussen enerzijds het gerechtelijke luik, waar magistraten in alle onafhankelijkheid over de gerechtskosten beslissen, en anderzijds het uitvoerende luik, dat jaarlijks een raming van de begroting opstelt. Hij geeft toe dat de raming van vorig jaar ontoereikend was, maar benadrukt dat het onmogelijk is om budgetten vrij te maken in lopende zaken. Daarom werden er herschikkingen verricht, in een eerste fase voor 500.000 euro, en onlangs voor een bedrag van 10 miljoen euro via een wet die in de Kamer werd goedgekeurd. De minister van Justitie geeft aan dat hij heeft gevraagd om prioriteit te geven aan de betaling van kleine zelfstandigen. Tot slot stelt hij dat hij het verzoek van de HRZKMO begrijpt en steunt, maar dat de vraag aan de minister van Financiën zou moeten worden gesteld.
Jean-Luc Crucke maakt gebruik van zijn recht van antwoord om erop te wijzen dat de maatregelen die tot nog toe werden genomen niet volstaan om faillissementen te voorkomen en dat er dringend overgangsmaatregelen nodig zijn teneinde geen zelfstandigen te verliezen. Wanneer Justitie het vertrouwen aan het verliezen is van personen die voor haar werken, is het volgens Jean-Luc Crucke hoog tijd om te reageren.
De BKVT en haar commissie LinguaJuris roepen de politieke wereld op om zich eindelijk bewust te worden van het belang van het budget dat aan Justitie wordt toegekend en van de arbeids- en verloningsvoorwaarden van professionele beëdigde vertalers en tolken, zoals ze nogmaals benadrukten in het memorandum van de BVT-verenigingen dat gepubliceerd werd bij de federale verkiezingen in juni.
LinguaJuris verzoekt de politieke partijen aan beide kanten van de taalgrens om concrete maatregelen te nemen die de goede werking van de instellingen garanderen en de geruststelling te bieden dat die instellingen voldoende robuust zijn om aan de behoeften van de bevolking te voldoen, in het bijzonder wat justitie betreft.
De Belgische Kamer van Vertalers en Tolken, die in 1955 werd opgericht, is een koninklijke vereniging zonder winstoogmerk. De BKVT is de voornaamste beroepsvereniging die de belangen van alle
vertaal- en tolkberoepen behartigt en hen vertegenwoordigt bij de Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO. De BKVT heeft tot doel natuurlijke personen die een beroep uitoefenen dat rechtstreeks verband houdt met vertaal- of tolkwerk, te groeperen, hun wederzijdse belangen te verdedigen, de professionele kennis te vervolmaken door middel van permanente vorming, het prestige te verhogen van de beroepen die onder de statuten vallen en de collectieve beroepsbelangen van de leden te verdedigen.Meer informatie op: https://www.cbti-bkvt.org.
De BKVT is lid van de Fédération internationale des traducteurs (FIT).
De problematiek rond de betaling van de tolken laat zich alsmaar meer voelen. Vorige week kon een man die verdacht wordt van betrokkenheid bij mensensmokkel niet ondervraagd worden omdat er geen tolk Arabisch gevonden kon worden. Hij mocht daarom beschikken. “Het gaat hier niet om een gecoördineerde actie”, klinkt het bij BBVT (Beroepsvereniging voor Beëdigd Vertalers en Tolken). (…)
Beëdigde vertalers en tolken: bij gebrek aan budget kondigt de FOD Justitie vertraging in de betalingen aan – de Belgische Kamer van Vertalers en Tolken toont zich verontwaardigd en vraagt de politieke wereld om dringend te reageren
Brussel, 29 oktober 20124 – Na de aankondiging van het directoraat-generaal Rechterlijke Orde dat de beëdigde vertalers en tolken (BVT’s) te maken kunnen krijgen met vertraging in de betaling van hun prestaties, tonen de Belgische Kamer van Vertalers en Tolken (BKVT) en haar commissie LinguaJuris zich bezorgd, verbaasd en verontwaardigd.
Als bevoorrechte gesprekspartner van dit directoraat-generaal is LinguaJuris zeer ontgoocheld over de kloof tussen de geruststellende woorden over de mogelijkheid van de FOD Justitie om de BVT’s te betalen en de inhoud van de aankondiging die alle beëdigde vertalers en tolken deze ochtend kregen.
De situatie van de BVT’s, die essentieel zijn voor de goede werking van Justitie, wordt eenvoudigweg onhoudbaar, en het vertrouwen dat zij zouden moeten kunnen hebben in de Belgische instellingen dreigt langdurig geschonden te worden.
De BKVT en haar commissie LinguaJuris roepen de politieke wereld ertoe op om zich eindelijk beuwst te worden van het belang van het budget dat aan Justitie wordt toegekend en van de arbeids- en verloningsvoorwaarden van professionele beëdigde vertalers en tolken, zoals ze nogmaals benadrukten in het memorandum van de BVT-verenigingen dat gepubliceerd werd bij de federale verkiezingen in de maand juni.
LinguaJuris verzoekt de politieke partijen aan beide kanten van de taalgrens om concrete maatregelen te nemen die de goede werking van de instellingen garanderen en de geruststelling te bieden dat die instellingen voldoende robuust zijn om aan de behoeften van de bevolking te voldoen, in het bijzonder wat justitie betreft.
De Belgische Kamer van Vertalers en Tolken, die in 1955 werd opgericht, is een koninklijke vereniging zonder winstoogmerk. De BKVT is de voornaamste beroepsvereniging die de belangen van alle vertaal- en tolkberoepen behartigt en hen vertegenwoordigt bij de Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO. De BKVT heeft tot doel natuurlijke personen die een beroep uitoefenen dat rechtstreeks verband houdt met vertaal- of tolkwerk, te groeperen, hun wederzijdse belangen te verdedigen, de professionele kennis te vervolmaken door middel van permanente vorming, het prestige te verhogen van de beroepen die onder de statuten vallen en de collectieve beroepsbelangen van de leden te verdedigen.
Meer informatie op: https://www.cbti-bkvt.org.
De BKVT is lid van de Fédération internationale des traducteurs (FIT).
La Chambre belge des traducteurs et interprètes (CBTI) et sa commission LinguaJuris se sont dites consternées mardi face à l’annonce de retards de paiement pour les prestations des traducteurs et interprètes jurés (TIJ) par le SPF Justice.
Dans un e-mail envoyé mardi matin aux TIJ, le service public fédéral a annoncé qu’il était possible qu’ils soient confrontés à “des retards dans le payement” de leurs prestations “liés aux restrictions budgétaires du SPF Justice”.
Face à cette situation, la commission sectorielle des traducteurs et interprètes jurés LinguaJuris s’est dite “très déçue de constater la divergence entre les discours rassurants quant à la capacité du SPF Justice à payer les TIJ et la teneur de l’annonce”.
“La situation dans laquelle sont placés les TIJ, des acteurs essentiels au fonctionnement de la Justice, devient tout simplement intenable et la confiance qu’ils doivent pouvoir placer dans les institutions belges risque d’être durablement ébranlée”, ajoute LinguaJuris
La CBTI et sa commission LinguaJuris appellent dès lors le monde politique à “prendre conscience de l’importance de l’enjeu que représente le budget accordé à la Justice et l’octroi de conditions de travail et de rémunération des professionnels de la traduction et de l’interprétation jurée.”
Les deux organisations invitent également les partis politiques belges des deux côtés de la frontière linguistique à prendre des mesures concrètes pour assurer le bon fonctionnement des institutions du pays, et ce particulièrement en matière de justice.
Une action a par ailleurs été menée par une douzaine d’interprètes mardi matin au méga-procès Encro, l’un des plus gros dossiers de trafic de drogue instruit en Belgique. Ces professionnels se sont croisés les bras en début d’audience pour dénoncer ces énièmes retards de paiement.
Face à l’essor fulgurant de l’intelligence artificielle (IA) dans le domaine de la traduction, les articles de presse se multiplient, annonçant la disparition prochaine des métiers de la traduction. Or, l’avenir n’est pas aussi sombre. L’IA n’est pas une menace, mais un outil complémentaire. Les traducteurs et traductrices de chair et d’os gardent une valeur ajoutée indispensable lorsque les textes se destinent à un usage professionnel.
Depuis l’apparition des premiers logiciels de traduction automatisée il y a une vingtaine d’années, de nombreux observateurs ont prédit la disparition des traducteurs humains. Avec l’arrivée de l’IA et des modèles d’apprentissage profond, ces prédictions refont surface.
Certes, l’IA présente des avantages indéniables : coût, rapidité, accessibilité et capacité à traiter de grands volumes de texte en quelques secondes. Cependant, dans la grande majorité des cas, ces performances ne répondent pas aux exigences d’une qualité professionnelle pointue. Dès que le texte à traduire présente des complexités, des subtilités ou des imperfections rédactionnelles, les erreurs se multiplient.
L’un des principaux dangers réside dans les hallucinations de l’intelligence artificielle : lorsque l’IA ne comprend pas quelque chose, elle invente sa propre interprétation sans demander de clarification à l’auteur de l’original, ce que ferait le traducteur humain. Ces erreurs souvent grossières, générées de manière aléatoire, peuvent être lourdes de conséquences, notamment dans les domaines juridiques ou médicaux.
C’est pourquoi les textes générés par l’IA, pour peu qu’ils se destinent à un usage professionnel, nécessitent à tout le moins une révision minutieuse par un expert humain avant de pouvoir être utilisés. Seuls des professionnels bien formés sont capables d’apporter les corrections nécessaires, d’affiner les nuances et de garantir une adaptation culturelle fine. Aussi, loin de signer la fin de ce métier, l’IA s’intègre-t-elle, comme d’autres outils, à la palette des traducteurs professionnels.
La confidentialité des données est un autre sujet de préoccupation. Contrairement aux traducteurs humains, qui sont tenus par des codes déontologiques stricts, les systèmes d’IA n’offrent pas les mêmes garanties en matière de sécurité des informations sensibles. Utiliser une plateforme automatisée gratuite pour des documents confidentiels représente un risque que les entreprises ou les institutions ne peuvent ignorer. Ici, les traducteurs humains conservent un rôle central, en conseillant les clients sur les solutions appropriées et en veillant à recourir à des outils professionnels offrant toutes les garanties de sécurité et de confidentialité nécessaires.
L’IA ne doit donc pas être vue comme une menace, mais comme un outil. À l’instar des logiciels d’aide à la traduction, qui se sont généralisés il y a vingt ans et qui ont amélioré la productivité sans remplacer les traducteurs, l’IA permet aux professionnels de se concentrer sur des tâches à plus forte valeur ajoutée.
On constate aujourd’hui que le marché se développe en plusieurs segments. Un segment de qualité non vérifiée, gratuit, généré par l’IA ; un segment de qualité moyenne, où les traductions automatiques sont vérifiées par un correcteur humain afin d’en retirer les contresens et les erreurs flagrantes (appelé post-édition dans le jargon) ; et un segment de qualité optimale, où les traductions sont des textes avec un haut niveau de qualité, d’adaptation culturelle, de créativité, de précision et de confidentialité. C’est dans cette catégorie que se situent les professionnels formés dans nos universités et leur expertise reste très demandée sur le marché. Leur disparition n’est pas pour demain.
On pourrait penser que la qualité de la traduction réalisée par l’intelligence artificielle ira en s’améliorant et repoussera d’autant la traduction humaine. Il semblerait bien que ce soit plutôt le contraire. En effet, l’IA tire de plus en plus son apprentissage des contenus qu’elle a elle-même générés, ce qui entraînerait une concentration croissante d’erreurs et de biais. Ce phénomène de « consanguinité » peut conduire à une détérioration de la qualité des contenus au fil du temps, selon le chercheur Jathan Sadowski, ce qui s’applique de facto aux contenus traduits.
Ainsi, l’IA modifie sans aucun doute le paysage de la traduction, mais elle ne sonne pas le glas du métier pour autant. S’il est vrai que de plus en plus de traductions non essentielles sont confiées aux machines, les traducteurs humains restent indispensables pour les textes requérant précision linguistique, expertise culturelle, nuance et esprit critique.
Comme dans tout domaine, il ne faut ni diaboliser ni sous-estimer l’IA. Dans une tribune au « Monde », des membres de l’Association française des formations universitaires aux métiers de la traduction expliquent pourquoi ils croient toujours à l’avenir de leur profession.
Vous pouvez partager un article en cliquant sur les icônes de partage en haut à droite de celui-ci.
La reproduction totale ou partielle d’un article, sans l’autorisation écrite et préalable du Monde, est strictement interdite.
Pour plus d’informations, consultez nos conditions générales de vente.
Pour toute demande d’autorisation, contactez syndication@lemonde.fr.
En tant qu’abonné, vous pouvez offrir jusqu’à cinq articles par mois à l’un de vos proches grâce à la fonctionnalité « Offrir un article ».
« Mais pourquoi veux-tu faire une formation en traduction ? Avec la traduction automatique, et maintenant ChatGPT, tu ne trouveras jamais de travail… » C’est une remarque que beaucoup de nos étudiants entendent, souvent venue de leurs parents. Dans la presse, sur les réseaux sociaux, partout prolifèrent les messages alarmistes sur l’obsolescence programmée de la profession de traducteur. Il nous paraît indispensable d’y répondre, sans verser dans le déni de réalité ni prétendre avoir toutes les réponses. En rappelant un certain nombre de faits, loin des prédictions millénaristes : l’intelligence artificielle (IA) n’est ni le nouveau représentant de Satan sur terre ni la solution à l’intégralité des problèmes qu’affronte aujourd’hui l’humanité.
La profession de traducteur recouvre un grand nombre de métiers, qui ont profondément évolué ces trente dernières années. Très loin de se limiter au versant littéraire et culturel qui en est la partie la plus visible, la traduction est passée d’une vision avant tout artisanale à une approche professionnelle destinée à rendre un service à la société et à ses différents acteurs (entreprises, services publics, citoyens, justiciables…). Elle concerne, selon les périmètres retenus, entre 20 000 et 50 000 professionnels en France, qui sont un rouage essentiel, quoique discret, du fonctionnement de l’économie et des sociétés d’aujourd’hui. Peuvent-ils faire l’impasse sur les évolutions technologiques ? Seulement à leurs risques et périls.
Condamner l’usage de l’IA sans autre forme de procès n’empêchera nullement sa diffusion. Nous estimons que notre rôle de responsables de formations n’est pas de porter un jugement moral sur ces évolutions ou de dicter à nos futurs diplômés ce qu’ils doivent devenir. (…)
Depuis l’arrivée de ChatGPT en grande pompe fin de l’année 2022, les universités constatent que les inscriptions en traduction diminuent. Tout comme les spécialistes de la langue, les universités s’adaptent.
Plutôt faux.
“Bonjour ! Comment puis-je vous aider aujourd’hui ?” Après avoir salué ChatGPT, vient la demande « traduis-moi ce document en français ». Quinze secondes plus tard, la traduction est fin prête. Quand on sait qu’une intelligence artificielle (IA) est capable de traduire un texte en quelques secondes, à quoi bon apprendre les langues ? Quelles conséquences sur les métiers et les études ? A l’université, les départements de traduction et interprétation voient leur nombre d’étudiants baisser. « On remarque un déclin général pour les études de langue, donc pour la traduction aussi. C’est une tendance qui se reflète dans le monde », constate Marie-Aude Lefer, présidente de la Louvain School of Translation and Interpreting. (…)
De belangrijkste verzuchting van de sector van gerechtsdeskundigen en vertalers/tolken is een online databank die door iedereen te consulteren is. Daar wordt al meer dan tien jaar om gevraagd. Het wettelijk kader bestaat reeds sinds februari 2014 maar er werd nooit invulling aan gegeven. Tot op heden was enkel per afzonderlijke rechtbank een papieren lijst aanwezig waarin manueel gezocht moest worden. Een weinig klantvriendelijke methode. Daar komt nu verandering in. Op aansturen van vice-eersteminister en minister van Justitie Vincent Van Quickenborne is de online databank sinds afgelopen vrijdag 18 maart consulteerbaar.
Justitie is volop bezig met de digitale transformatie. Met het ontsluiten van de online databank van gerechtsdeskundigen en vertalers-tolken wordt opnieuw een stap gezet. Dat komt geen moment te vroeg. Tot voor kort lag er per rechtbank van eerste aanleg een papieren lijst waarin men manueel op zoek moest gaan naar een deskundige. Dat was tijdrovend, onoverzichtelijk en bovendien was de lijst vaak niet up-to-date. Daarnaast was de lijst enkel beschikbaar voor magistraten en gerechtspersoneel maar niet voor het brede publiek. Daarom vraagt de sector al meer dan tien jaar een lijst die online consulteerbaar is voor de burgers.
Sinds 18 maart is de databank te raadplegen op justonweb.be
door zowel burgers, bedrijven als andere overheden. Hiervoor werd 300 000 euro vrijgemaakt. Meer dan 2000 gerechtsdeskundigen – zoals verkeersdeskundigen of branddeskundigen – en zo’n 2500 vertalers en tolken staan momenteel geregistreerd. Het gaat om erkende deskundigen die aan bepaalde vastgelegde criteria voldoen om hun expertise, kwaliteit en kennis te controleren en garanderen. Het feit dat nu ook het grote publiek het register kan consulteren, is ook voor de deskundigen een zeer goede zaak.
De gerechtsdeskundigen en de beëdigd vertalers, tolken en vertalers-tolken kunnen via e-Deposit in hun persoonlijk profiel aangeven welke gegevens wel en niet meegedeeld mogen worden in de databank. De zoekresultaten worden eveneens niet alfabetisch maar wel volgens een willekeurig patroon weergegeven. Dit gebeurde op vraag van de beroepsverenigingen zodat alle deskundigen evenveel kans krijgen op een opdracht. Opzoekingen kunnen bovendien specifieker gebeuren, waardoor de kwaliteit van de dienstverlening toeneemt.
Vincent Van Quickenborne, vice-eersteminister en minister van Justitie :
De digitale transformatie van Justitie pakken we stapsgewijs aan. Niet via een grote revolutie van bovenaf, maar door te luisteren naar de noden van de mensen op het terrein. Deze online databank is iets waar al meer dan 10 jaar om gevraagd wordt. We maken dit nu mogelijk. Voor de bijna 5.000 mensen op deze lijst en de burgers die een beroep op hen willen doen, toont dit hoe digitalisering justitie sneller, efficiënter en klantvriendelijker kan maken.
Belgische Kamer van Vertalers en Tolken vzw (BKVT/CBTI), Beroepsvereniging Beëdigd Vertalers en Tolken (BBVT/UPTIA) en Lextra Lingua Vzw :
We zijn blij dat het nationaal register toegankelijk wordt voor het grote publiek. Onze vertalers en tolken zetten steeds alles op alles om de juiste service te verlenen. Dankzij de verschillende criteria waaraan moet worden voldaan, zijn kwaliteit, expertise en vakbekwaamheid steeds gegarandeerd. We hechten hier dan ook enorm veel belang aan.
Mag een klant mijn factuur betalen via PayPal zonder mijn toestemming?
Neen. Ondernemers zijn enkel verplicht om een bankrekeningnummer te hebben.
Als je in de (algemene en specifieke) voorwaarden geen afspraken hebt gemaakt hierover, dan kan de klant niet eisen dat je zijn betaling via Paypal aanvaardt.
De verbintenis om te betalen is een verbintenis van de schuldenaar om te betalen aan de schuldeiser. Bij een betaling via Paypal wordt er betaald aan Paypal. Een e-mail van Paypal aan de schuldeiser is geen afdoende bewijs van betaling.
Je kan overigens ook niet verplicht worden een Paypal-account te openen. Dat betekent immers dat je verplicht wordt de algemene voorwaarden van Paypal, alsook de risico’s van het hebben van zo’n account, te aanvaarden.
Disclaimer: dit is eerstelijnsadvies op basis van beperkte dossierkennis en geen concreet juridisch advies in het kader van een procedure.
Kan de klant eisen dat ik 25% korting geef als ik de levertermijn niet respecteer?
De verbintenis om een bepaalde levertermijn te respecteren, is een resultaatsverbintenis (een verbintenis tot het behalen van een bepaald resultaat).
Als dit tijdstip duidelijk beschreven werd in je overeenkomst met de klant (en vergeet niet, dit kan een gewone e-mailconversatie zijn) dan ben je in gebreke als je deze deadline niet respecteert. Als je op voorhand tevens een korting van 25% hebt afgesproken als sanctie, dan kan de klant dit inderdaad eisen, tenzij jij overmacht kan inroepen en bewijzen.
Je kan met je klant wel een haalbare deadline afspreken. Een te korte deadline kan immers niet eenzijdig worden opgelegd. Als je een te korte deadline toch aanvaardt, met bijhorende sanctie, dan verbind je jezelf ertoe deze te respecteren en als dit je niet lukt, de sanctie te ondergaan.
Als je met je klant op voorhand geen sanctie hebt afgesproken maar wel een deadline, dan kan deze korting niet zomaar worden afgedwongen. Je bent wel in gebreke als je de deadline niet respecteert, maar in dat geval zal de klant zijn schade moeten bewijzen, of kan je een redelijke korting onderhandelen.
Disclaimer: dit is eerstelijnsadvies op basis van beperkte dossierkennis en geen concreet juridisch advies in het kader van een procedure.
Als ik mezelf wil promoten, dan gebruik ik logo’s van klanten. Mag dat wel?
Als je met je klant een geheimhoudingsovereenkomst hebt gesloten, dan valt dit soort informatieverspreiding daar mogelijk onder.
Je maakt wel niet openbaar wat de klant juist door jou heeft laten vertalen, maar je maakt wel publiek dat hij klant is bij jou.
Bovendien zijn logo’s en/of merknamen meestal auteursrechtelijk beschermd en heb je niet het recht om deze te gebruiken zonder toestemming van de eigenaar. Het is niet ongebruikelijk dat een eigenaar toestemming geeft om zijn logo te gebruiken.
Eventueel kan je in je algemene voorwaarden opnemen dat je een verwijzingsrecht naar hun logo of merknaam hebt voor promotionele doeleinden. Dan is het aan hen om dat niet te aanvaarden als ze dat niet willen.
Vraag op voorhand uitdrukkelijk schriftelijke toestemming aan je klant.
Disclaimer: dit is eerstelijnsadvies op basis van beperkte dossierkennis en geen concreet juridisch advies in het kader van een procedure.
Le cri d’alarme des traducteurs-interprètes judiciaires, eux aussi victimes du coronavirus.
“Les mesures de confinement au sein de la justice signifient un véritable désastre “Les mesures de confinement au sein de la justice signifient un véritable désastre pour les interprètes judiciaires. “Henri Boghe, traducteur juré expérimenté depuis 1996, est l’ancien responsable presse de l’Uptia, l’Union professionnelle des traducteurs et interprètes assermentés. “Nous sommes dans les difficultés jusqu’au cou.”
Mercredi, le gouvernement a inscrit en urgence les traducteurs-interprètes de justice parmi les services publics nécessaires à la protection des besoins vitaux de la nation. (…)
La Chambre belge des traducteurs et interprètes (CBTI) salue le lancement du registre national des interprètes et experts judiciaires. Depuis vendredi dernier, tous les experts judiciaires, traducteurs et interprètes jurés sont dans l’obligation de s’y inscrire. “C’est un (pas) historique (…) puisque pour la première fois (en Belgique), une certaine forme de protection du titre a été instituée, ce qui constitue de facto une reconnaissance de la profession”, réagit lundi Doris Grollmann de la CBTI, dans un communiqué.
Le registre national devrait permettre d’identifier les traducteurs et interprètes assermentés disponibles et de déterminer s’ils sont compétents en matière pénale ou civile. Auparavant, aucun système central n’existait, ce qui pouvait susciter des craintes de conflit d’intérêts.
Cela fait 14 ans que la CBTI se bat pour l’instauration de ce registre et une reconnaissance de la profession, rappelle-t-elle dans un communiqué lundi. Elle se réjouit que son projet ait enfin abouti.
Pour autant, les représentants du secteur soulignent que leur combat n’est pas terminé, notamment pour que “tous les traducteurs et interprètes jurés puissent bénéficier au plus tôt de tarifs dignes de leurs prestations”.
Les experts judiciaires, traducteurs et interprètes jurés ont l’obligation de s’inscrire dans le registre national des interprètes et experts judiciaires à partir de ce vendredi, a annoncé le ministre de la Justice Koen Geens (CD&V). Le registre doit servir de “label de qualité” garantissant le rôle objectif des experts appelés dans les tribunaux.
Il n’existe actuellement aucun système central et transparent pour les représentants de ces professions appelés devant les cours et tribunaux, ce qui suscite parfois des craintes de conflit d’intérêts. Le registre national permettra de déterminer quels traducteurs et interprètes assermentés sont disponibles et s’ils sont compétents en matière pénale ou civile.
Le SPF Justice va ainsi contacter quelque 6.600 experts afin qu’ils s’enregistrent sur cette nouvelle application. Une commission d’acceptation, composée de magistrats, du SPF Justice et de spécialistes, sera ensuite chargée de vérifier si ces professionnels disposent de la formation et de l’expérience suffisantes. Les experts admis seront repris dans le registre à partir de mars 2017 et recevront un numéro d’identification et une carte de professionnel.
En mars dernier, un audit du Conseil supérieur de la Justice soulignait que les présidents de justice de paix et de justice de police ne menaient aucune politique afin de “prévenir les conflits d’intérêts lors de la nomination d’experts”.
La Chambre belge des Traducteurs, Interprètes et Philologues (CBTIP) déclare lundi dans un communiqué avoir appris “avec consternation” qu’un ressortissant brésilien arrêté à Zaventem pour détention de cocaïne a dû être relâché car aucun interprète juré portugais n’a pu être trouvé pour procéder à son interrogatoire. La CBTIP lance un appel au gouvernement pour que l’État se penche “enfin et de toute urgence” sur la création et la mise en place d’un statut pour les traducteurs et interprètes jurés.
“En ce moment, pas moins de cinq propositions de loi visant à réglementer le statut du traducteur et/ou interprète jurés dorment dans les tiroirs de la commission Justice du parlement belge. Ces propositions de loi prévoient entre autre la création d’un registre national des traducteurs et interprètes jurés, qui aurait probablement permis au juge d’instruction de trouver un interprète”, réagit la CBTIP.
La Chambre belge des Traducteurs, Interprètes et Philologues s’étonne “qu’à notre époque, chaque tribunal travaille encore avec sa propre liste de traducteurs et interprètes et applique ses propres règles pour les nommer”. Pour la CBTIP, les importants retards de paiements des honoraires des traducteurs et interprètes peuvent également expliquer la difficulté de trouver des candidats. “Certains de nos membres nous signalent que des états de frais datant de décembre 2011 ne leur ont toujours pas été payés”.
Un Brésilien interpellé vendredi à l’aéroport de Bruxelles en possession de quatre kilos de cocaïne, a été relaxé samedi par un juge d’instruction. Selon l’avocate du suspect, Me Mieke Thijssen, aucun interprète portugais n’avait pu être trouvé pour traduire les propos de son client. L’homme serait reparti au Brésil.
De Federatie Vrije Beroepen voert, in samenwerking met Professions Libérales, een bevraging over laattijdige overheidsbetalingen in een B2G-context (Business-to-Government). Veel vrije beroepers werken samen met overheidsinstanties, maar worden daarbij geconfronteerd met laattijdige of uitblijvende betalingen. Dit kan een aanzienlijke impact hebben op hun financiële stabiliteit en werking.
Recentere berichtgeving in de pers toont aan dat deze problematiek wijdverspreid is en voor heel wat ondernemers problemen veroorzaakt. Zo berichtte de FOD Justitie in het najaar van 2024 over een begrotingstekort van 23 miljoen euro voor gerechtskosten in strafzaken alleen al. Dit roept vragen op over de bredere betalingscapaciteit van de overheid en de mogelijke gevolgen voor vrije beroepers in diverse sectoren.
Om de impact van betalingsachterstanden binnen de overheid beter in kaart te brengen, organiseren we een bevraging. De resultaten zullen ons helpen om beleidsmakers te sensibiliseren en aan te zetten tot actie. Hoe meer respondenten, hoe sterker ons signaal.
Mogen wij u daarom vragen om deze bevraging in te vullen op basis van uw praktijk in het veld? Uw input is cruciaal om een correct én representatief beeld te krijgen van de actuele situatie.
👉 Link naar de bevraging: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSftkzhsXfhk5K2t3uQQQArgmxMrrNjP4KZKyfyNVgdf_4jS_Q/viewform
